ابن حسول همدانی
ابن حسول همدانی (وفاتی ۴۵۰)
اصلینده همداندان اولان و رئیده تحصیل آلان آل بویه سولالهسینین یازیچیسی، کاتیبی، شاعری و ناظریایدی. بویه، غزنوی و سلجوق حکومتلرینده ناظر و کاتیب کیمی مهم وظیفهلر توتموش و چوخ حؤرمتلیایدی. ادبی، تاریخی و مکتوب رسالهلری ده داخیل اولماقلا چوخسایلی اثرلر قویوب گئتمیش و اهلِ بیتی تعریفلهین بیر چوخ شعرلر یازمیشدیر. هیجری تقویمی ایله ۴۵۰-جی ایلده رئیده وفات ائتمیشدیر.
اونون اثرلری بونلاردیر:
رسالةٌ فی فضل اللّه لحر علی البرد؛
مناقب الحضره السلطانیه؛
تفضیل الاتراک علی سائر الاجناد؛
اوندان بیر چوخ شعرلر ده قورونوب ساخلانیلمیشدیر.
بونلارین آراسیندا اهل بیتی و پاک اماملاری تعریفلهین بیر چوخ شعرلر یازمیشدیر. ابن حسول اوزون عؤمور سورموشدور. اونون "تفضیل الاتراک" کیتابی تورکلرین اوستونلویوندن بحث ائدن ان اؤنملی اثریدیر. بو کیتابین الیازماسی عراق موزهسینده و واتیکان کیتابخاناسیندا قورونور.
ابن حسولا شؤهرت گتیرن «تفضیل الاتراک علی سائر الاجناد» و «مناقب الحضره السلطانیه» کیتابلارینی طغرال بیه اوخوماق اوچون وزیر عمیدالملوک کندورییه تقدیم ائتدی.
ابن حسول اثرینده تورکلر حاقیندا مهم مشاهیدهلر آپاریر. بونو ائدرکن دقتله قرضسیز قیمتلندیرمه آپاریر. تورکلرین خصوصیتلرینی تصویر ائدرکن، تانرینین اونلاری گئنیش اوزلو و دوز بورونلو آصلان شکلینده یاراتدیغینی؛ جسارتلری ایله تانیندیقلارینی و دیگر جمعیتلردن فرقلی اولاراق، فورصت یاراندیقدا لیدئرلیگی اله آلماغا چالیشدیقلارینی بیلدیریر. او، همچنین تورکلرین حؤرمتلی بیر خالق اولدوغونا دلیل اولاراق محمد پیغمبره عایید ائدیلن "تورکلر سیزه ضرر وئرمهیینجه، اونلارا ضرر وئرمهیین" دئییمینی ده گتیریر. بوندان علاوه، اثرده سلجوقلولارین تاریخی حاقیندا دّیرلی معلوماتلار وار. ابن حسول شخصاً مشاهیده ائتدیگی طوغرال بیین حیرانائدیجی کیفیتلرینی تصویر ائدیر. او، همچنین خزر خاقانی (اوغوز یابغویی) ایله سلجوقلو سولالهسینین بانیسی سلجوق (دوقاق) آراسینداکی موناقیشهیه ده توخونور.
آذربایجان ادبیاتی، تاریخی و اینجه صنعتی