زبان تورکی در نظر یوهان واندوله -زبان‌شناس معاصر

یوهان واندواله زبان‌شناس اهل بلژیک مسلط به ۵۰ زبان: بیش از هر زبانی تورکی را دوست دارم و حیرانش هستم!

در سال ۱۹۸۷ که در مسابقه زبان بنام بابل مقام نخست را بدست آوردید، به سوال «کدام زبان را بیش از همه دوست داری» چه جوابی دادید؟

چنین جوابی دادم: «دوست‌داشتنی‌ترین و حیرت‌انگیزترین زبان برای من تورکی است.» آن زمان ۲۲ زبان می‌دانستم، در حال حاضر پس از یادگیری ۵۰ زبان که دارای سیستم‌های مختلفی هستند، باز هم می‌گویم زبانی که بیش از همه حیرانش هستم که دارای ریاضی‌وارترین ساختار زبانی می‌باشد، تورکی است.

زبان تورکی شبیه شطرنج است که دارای تعداد کمی قوانین ساده بوده و یک بچه ۷ ساله براحتی می‌تواند آنرا یاد بگیرد، اما امکان بازی کردن به بی‌نهایت شکل وجود دارد. تورکی نیز چنین است، مثلاً برای حالت جمع در تورکی یک پسوند، در زبان مادری من (فلامانی) ۳ نوع پسوند متفاوت وجود دارد. درحالیکه یک پسوند کافی است.

[نبود استثنا، زیاد نبودن قواعد زبانی، استعداد فرمولیزه کردن قواعد بعلت داشتن ساختار ریاضی وار] این قدرت را به زبان تورکی می‌دهد که بتوان با کمترین عناصر زبانی، بیشترین مفاهیم را بیان نمود.

ساواشا حاضیرلاشمالی!

سئویملی وطنداشلار!
بوگونلر اسرائیل بیر یاندان و ایرانشهری‌لر - کوردلر اؤته یاندان وطنیمیزه سوخولوب آغیر ساواشا باشلامیشلار. بو ساواش وطنیمیز اوچون تهدید ساییلیر. بو تهدیدلری فورصته چئویرمک اولار.

نئچه ایللردی کوردلر فورصت آختاریردی آذربایجانا سوخولوب خالقیمیزی قتل عام ائتسین، کولبر آدینا سلاحلار گتیریب و بوگونلرده اسرائیل ایله ال-اله وئریب اؤز کثیف نیت‌لرینی اجرا ائدیرلر. اویاق اولمالی‌ییق. قارشیمیزدا یئنی تهدیدلر یارانیر. تروریست‌لر توپلانیر و اویاق اولماساق، هم تورپاقلاریمیزی ویران قویوب هم ده خالیقیزی اؤلدورمه‌یه ال ووراجاقلار. بو تهدیدلر قارشیندا بیرلشمه‌لی‌ییک. وطنیمیزی قورومالی‌ییق. یادلارا میدان وئرمه‌مه‌لی‌ییک.

وطن بیزه جان‌دی؛ وطنی ساتماق اولماز!
یاشاسین ملتیمیز! یاشاسین آذربایجان!

مقایسه آلباستی در «داستان شان قیزی»   با آلباستی در باورهای عامیانه ترک

داستان شان قیزی اثری است به زبان تورکی که در سال ۲۴۱ قمری در آذربایجان نوشته شده است. نویسنده‌ی آن میکائیل باشتو ابن شمس تبیر است. در سده‌های نخست ظهور اسلام، آذربایجان کنفدراسیونی از اقوام ترک مانند: اوغوز، آوار، هون، گؤک‌تورک، سابیر، قیپچاق، خزر، بلغار و دیگران بود که برخی از این اقوام از آذربایجان بسوی اروپا رفته و در آنجا دولت مستقل خود را بنا نهادند. میکائیل باشتو در این داستان ضمن بهره‌گیری از فرهنگ شفاهی مردم، نظری به تاریخ نیز داشته است و این اثر حاصل نگاه او به اوضاع و احوال این دوران نیز است. بلغارها در این سده‌ها در سرزمین آلبان بین رودهای آراز و کورا اسکان یافته بودند و تحت فشار خزران مجبور به کوچ شدند. این اثر شان قیزی داستانی، یادگاری از آنان است. «شیخ مصطفی باراج» مورخ بلغارها در قرن هفتم هجری که خود حاکمی قدرتمند بود در کتاب «تاریخ بلغارها» این اثر را جزوی از ادبیات آذربایجان می‌شمارد زیرا ۱) اثر در آذربایجان نوشته شده و حوادث داستان در آذربایجان اتفاق می‌افتد؛ ۲) زبان اثر نیز به زبان تورکی آذربایجان است.

ادامه نوشته

وطن مودافیعه‌سیز قالیب.

کئچن گئجه اسرائیل رژیمی وطنیمیزه هجوم گتیریب و ایرانین یوخودا قالان کوماندارلارینی ترور ائدیب. بو جنایتکار، حامیسی اولان آمریکا ایله برابر بئله تجاوزلارا ال ووراراق، یئنه ده اؤز کثیف سیماسینی دونیایا تانیتدیریر، ارتجاعی بیر ساواشی باشلاییر.

یازیق ملتیمیز - وطنیمیز!

جان آذربایجان!

سلسله‌ی تُرک اشکانیان

گفته‌ی معروف بزرگان است که: «ملتی که تاریخ خود را نداند مانند نخودی به هر آش می‌ریزند و مجبور به تکرار آنست.» تاریخ ایران سراسر پر از تحریف است و مستشرقین و باستان‌شناسان غرب آنچه سیاستمداران بدانان دیکته کرده اند در تحقیقات؟! خود مطرح کرده اند و علاوه بر تحریف، جعل نیز کرده اند. بدین خاطر به تاریخی که اینک در مدارس ما تدریس می‌شود اعتمادی نیست. تا زمانی که این کتاب‌ها تعویض و تغییر نیابد ازهم پاشیدن کشورمان بعید به نظر نمی رسد. چه بهتر که هرچه زودتر سازمانها و نویسندگان کتابهای درسی عینک‌هایشان را پاک کنند و حقایق را بنویسند.

ادامه نوشته

تورک ائپیک داستانلاری / پروفسور دوکتور اومای گونای

روفسور دوکتور اومای گونای «فولکلور و میتولوژی» اثری‌نین ۲جی جیلدینده، ۱۹۹۲، صص ۳-۱۱ بو معلوماتی بیزمله پایلاشیر:

همان‌گونه که در تمام ادبیات جهان مشاهده می‌شود، اولین نمونه‌های ادبیات ترکی نیز داستان‌ها (حماسه‌ها) هستند.

حماسه‌ها، که آثار آغازین ادبیات جهان محسوب می‌شوند، علاوه بر داستان‌های آفرینش در موضوعات مختلف، روایت‌های منظوم بلندی هستند که درباره‌ی یک قهرمان یا رویداد تاریخی تأثیرگذار در زندگی یک ملت، با نمادها و بیان‌های غنی شده توسط تخیل جمعی آن مردم، شکل گرفته‌اند.

ادامه نوشته

شاهنامه آری، دده قورقود خیر؟

تهران‌ کتاب سرگیسینده، آذربایجان ادبیاتی‌نین شاه‌اثری دده‌قورقود کتابی‌نین ساتیشی قدغن اولدو و کیتابلاری سرگیدن ییغیشدیردیلار!؟ بو بالاجا خبر اولدوغو حالدا، آذربایجان حالقی‌نین کیملیک حاققینا بؤیوک بیر هجوم ساییلیر. آنجاق تورک ملتی اویاندیقجا، ویرانشهری‌لر آجیشیر و غلط ایشلره اول وورورلار. بو حرکتلر ملتیمیزین داها اویانماغینا سبب اولور. بو ساحه‌ده یوزلرجه مختلیف سانال دونیاسیندا اولان مئدیالاردا اعتراض سسلری اوجالدی. بورادا اوچ قیسا نظری -ایکیسی فارسیجا و بیری تورکجه- اوخویورسونور:

ادامه نوشته

برچسب‌های تجزیه طلبی / اکبر اعلمی

کم نیستند آنانی که آگاهانه یا ناآگاهانه، و بی‌توجه به پیامدهای آن، برچسب «تجزیه‌طلبی» را چونان حربه‌ای سیاسی بر پیشانی کنشگران و پاسداران میراث فرهنگی قومیِ دلبسته به ایران و باورمند به وحدت و همبستگی ملی می‌کوبند؛ غافل از آن‌که ترک‌زبان‌ها نه اقلیتی مهاجر و پراکنده، بلکه بخشی اصیل و ریشه‌دار از بافت جمعیتی، تاریخی و جغرافیایی ایران‌اند؛ بخشی که نه قابل حذف است، و نه سزاوار چشم‌پوشی.

ادامه نوشته

ششمین_جشنواره_آشیق‌های جهان_ترک / آشیقلار شؤله‌نی

و کارگاه ادبیات آشیقی به نام علی‌اکبر چیچک در ارزینجان برگزار شد.

در این رویداد عاشیق‌ها، گروه‌های هنری و هنرمندانی از کشورهای مختلف شرکت کردند.

شرکت‌کنندگان، سنت عاشیقی را از جنبه‌های علمی مورد بررسی قرار دادند و عاشیقان با نغمه‌هایی از فرهنگ‌های خود لحظاتی فراموش‌نشدنی برای تماشاگران رقم زدند.

نغمه‌های آناتولی جان تازه‌ای به گوش‌ها بخشید. نغمه‌های ترکستان که با ساز «دومبرا» اجرا شدند، دل‌ها را به لرزه درآورد.

ادامه نوشته

زبان ترکی: ساختاری شگفت‌انگیز و قابلیتی عظیم

ویسنده: جان آنگلیس (برنده جایزه مترجم جوان British Council)

گرامر زبان ترکی موجب شده این زبان از انعطاف‌پذیری فوق‌العاده‌ای برخوردار باشد:

زبان ترکی برای اغلب آنهایی که همچون انگلیسی‌زبانان به یکی از زبان‌های هند و اروپایی سخن می‌گویند، زبانی ناآشناست. این زبان ساختاری متفاوت دارد و زبان‌آموزان جدید بایستی پیش از حرف‌زدن، اندکی تأمل نمایند. در عین حال، ترکی زبانی زیباست. انعطاف‌پذیری این زبان موجب شده خیلی چیزها در این زبان، موجزتر از انگلیسی بیان‌شوند...

ادامه نوشته

ادبیات تورکی در دوره‌ی سلجوقیان  / دکتر محمدرضا کریمی

سلجوقیان سلطنتی را در آسیا از ماوراءالنهر تا مدیترانه آغاز کردند که دوران طلایی تاریخ ایران و اسلام محسوب می شود: زیرا آثار باقی‌مانده از آنان در عرصه‌های گوناگون معماری، فرهنگی و ادبی هنوز هم نمونه‌های برجسته‌ای از فرهنگ و هنر بشمار می‌آیند. ظهور و پرورش هزاران دانشمند، فیلسوف، طبیب، مورّخ، ریاضیدان، منجم و هنرمند در شاخه‌های مختلف علمی-هنری نمونه‌ی بارزی از این توسعه و رشد شمرده می‌شوند. کتابهای ارزشمندی هم در این زمان نوشته شده‌اند که هنوز ارزش و اعتبار علمی خود را حفظ کرده‌اند. کتاب‌های تاریخی فراوانی در این دوره نوشته شده‌اند. ادبیات در آذربایجان همچنان به سه زبان عمده‌ی اسلامی: عربی، فارسی و تورکی تداوم دارد و هر سه در دامن اسلام پرورش می‌یابند. این آثار خود نشانگر دوره‌ی عظمت اسلام و ایران در سده‌هایی است که سلجوقیان حکمرانی می‌کنند. این مقاله تأکید خود را بر روی ادبیات ترکی متمرکز خواهد کرد در عین حال اشاره‌هایی به ادبیات سایر زبانها مورد غفلت نخواهد بود.

منبع: فصلنامه غروب، شماره ۳۵.

ادامه نوشته

خاطره اول خرداد ۱۳۸۵ گرامی باد!

قیام ملی خرداد۱۳۸۵ در سرتاسر آذربایجان نشان داد، ملت تورک آذربایجان نه برای تغییر رژیم در ایران بلکه برای سعادت ملی خود مبارزه خواهد کرد.