گونش آذربایجاندان ساچیلیر – 6

آذربایجان اولدوزلاری پارلاییر

باخ گؤر نه گؤزل سؤزدو حسین ابن علی دن

دونیادا دینیز اولماسا حریتیز اولسون

ظالیم لرین اوغروندا اگر الده گوجوز یوخ

کؤنلوزده اولاردان باری بیر نفرتیز اولسون!

کربلا حادثه سی و امام حسین حرکتینه باغلی، دوستلارین هامیسینا بو گرونلر خاطیرلایاراق، کربلانی بیز اورمودا گؤروروک. بورا دا دا سوسوزلوق چکیریک. حسین دن اؤیرندیکلریمیز بوگون دردیمیزه ده یمه سه، عاشورادان هئچ بیر شئی آلمامیشیق، اؤزوموزو جهالته و خرافاتا باغلامیشیق. بوگون امام حسین دن آلدیغیمیز درسلری امتحان وئرمه لی ییک. امتحان دا بودور کی حقدن – حقیقتدن مودافیعه ائدک. بوگون نه ائتمه لی ییک؟ سئویندیریجی حالدیر کی شاهید اولدوغوموز کیمی بو ایل عزادارلیق دسته لری چیخیر و آذربایجان سسله ییر. اورمو گؤلونون قوروماسینا ماتم توتور. دوغروسو دا بودور. ظالیم لر قارشیندا دورماق امام حسین ین یولودور. بو یولو گئتمکله امام حسینه حؤرمت قویماق معنا تاپار.

ادامه نوشته

گونش آذربایجاندان ساچیلیر – 5

بوگون ایران تاریخی نین تحریفی بللی و مسلم دیر. بو تحریف او قدر آغیر و دریندیر کی ایران و آذربایجان تاریخینی باشدان یازیب – اوخوماق گرکدیر. استعمار و باشدان انگلیس و تربیه ائتدیگی ماسونلار طرفیندن یازیلمیش و بوتون تحریفلرله آغی – قارا و قارانی آغ یازمیشلار. اؤزلری اعتراف ائدیرلر کی گرک تورکلری و تورک سولاله لرینی وحشی، محاجم و اشغالگر گؤسته رک، اؤزو ده درسی کتابلاردا! بو سؤز، ایرج افشار و محمود افشارین دیر. هله باشقا تصمیملریندن دانیشماییرام. آنجاق بونا اینانیرام کی همین سیاست بوگون باشقا بیر فورمتده داوام ائدیر. پهلوی تکجه دیلیمیزی دانیب، تاریخیمیزی تحریف ائتمه ییب، بلکه آذربایجانی یئرلی – دیبلی آرادان گؤتورمه یینه ده فیکیرله شیرمیش. حتا بونو دئمک ایسته ییرم کی وقتی شهرلرین، کندلرین، مختلف جغرافی آدلارینی ده ییشیر، نه فیکر ائدیر؟ همین سیاست بوگون داها شدتله داوام ائدیر. اورمو دریاچه سی نین قوروتماسی شاه دؤورونده پلانلاشیر، اما تاسوفله نیریک کی بوگون عملی اولور. 1357 جی ایلدن سونرا آذربایجانا بیر اؤگئی اوشاق کیمی داورانیبلار. آقثای ولایتی راحاتلیقلا دانیشیر و دئییر آذربایجاندا یاتیریم قورماق – سرمایه گذارلیق اولماسین! دلیلی ده بودور کی آذربایجان – اولده یا آخیرده ایراندان آیریلاجاقدیر. اوندا سرمایالار آذربایجانا چاتار! بو فیکیر تجزیه طلبلیک دئییلمی؟

ادامه نوشته

گونش آذربایجاندان ساچیلیر – 4

تاریخیمیز حقیقت لر اوجاغیندا

آذربایجان اودلار یوردودور. مین ایللر بویو تورکلر بورادا یاشاییب، اسکی مدنیتلر قوروب و عئینی حالدا بیر چوخلو قبیله ­لر – طایفالار بورایا گلیب کئچمیشلر. بو گلیب – کئچمه ­لردن گاهدان اؤزلریندن ایزلر ده بوراخمیشلار. آذربایجان مدنیتی بو ایزلردن یاخشی و مثبت اولانلاری ساخلاییب و اؤز یئرلی اویقلارلیقلارینا آرتیرمیشدیر.

ادامه نوشته

ميرزا حسين كريمي مراغه ای

ميرزا حسين كريمي 1310جي ايلده ماراغانين مؤمين و ديندار بير عائله ­سينده آنادان اولدو. ماراغا قديم زامانلاردان يوزلرله بؤيوك سؤز و دوشونجه عالم­لرين آنا يوردو اولموش؛ اوحدي، عبدالقادر، اشرف، درويش، دخيل، شكوهي، ذاكر كيمي عالم‌لري اؤز قوينوندا بؤيوتموش و بوگون‌ده بويورد بئله انسانلاردان و ياراديجي عالم‌لردن بوش دئييلدير. ميرزا حسين­ين آتاسي مرحوم ذاكر مراغه‌اي باققالليق و شام دوزه‌لتمه ايشينده چاليشاراق، يازيب ياراديردي ده. اونون اوغلو، ميرزا حسين، اونون بير سيرا اثرلريني اؤز دفترلرينه سپه‌رك، اونلارين يايماسينا كؤمك ائتميش، آنجاق مستقل بير صورتده ياييلماسي داها لازم­دير.

ادامه نوشته

شیرین دیللی، شبچره ادبیاتیمیزین بؤیوک شاعیری: میرزاحسین کریمی مراغه ای دونیاسینی دَییشدی.

شیرین دیللی، شبچره ادبیاتیمیزین بؤیوک شاعیری: میرزاحسین کریمی مراغه ای دونیاسینی دَییشدی.

صفالی، شیرین دیللی شعر اوستاسی میرزاحسین کریمی نین اؤلومو آذربایجانین بو آجی گونلرینده، بؤیوک بیر یارا اولدو یارالار اوستونده. خوی زلزله سی، تورکیه ده باش وئرن آغیر زلزله، دونیانی ماتمده قویان بیر گونلرده، شیرین دیللی شاعیریمیزین دونیادان کؤچمه سی بیزلری داها کدرلندیردی.

کریمی پاک، تمیز دوشونجه لی، خوش سیمالی، کؤنلو آلچاق - آما اوره یی بؤیوک بیر انسان ایدی. گؤزل سؤزلریله بوتون آرذبایجانلی لارین اوره یینده یئر آچمیشدی. اجتماعی، اخلاقی و طنز ایله سؤیله دیگی شعرلر هامی نین - عالیملردن عامی لره قدر، کیچیک اوشاقلاردان بؤیوک قوجالارا قدر، هامی و ماهی نین اوره یینده یئر آچمیشدیر.
بو دَیرلی شاعیریمیزین اؤلومونو هامی ادب سئورلره باش ساغلیغی وئریب، یادی و آدی نین همیشه لیک قالماسی و شعرلریندن اوخویوب لذت دویاراق "الله رحمت ائله سین!" دئمه یی اونودمایاق.

تورک دیلینی دوشونه‌رک: نه دئییریک، نییه دئییریک، نئجه دئییریک؟ لاله جوانشیر

بو قیسا یازیدا تورک دیلینده یازماغین اهمیتینه، یازی خطالارینا نظارت فورملارینا و تاثیرلرینه، عرب و لاتین حرفلرینده یازیب یازماما مسئله‌سینه توخونولموش و بعضی اؤنریلر (پیشنهادلار) وئریلمیش‌دیر.

ادامه نوشته

گونش آذربایجاندان ساچیلیر – 3

آذربایجانا خدمت ائدن­لر

کئچن هفته آذربایجانا خیانت ائدنلری تانیدیق. فارس شعوبیه سی نین اوچونجو مرحله سینده استعمارین نظریه لریله دیکتاتورلوق قورولور، اوندان اؤنجه ده ماسیونرلر تربیه اولموشدور و 7 ماسون میدانی الده ائتمیشدیر. بو 7 ماسون عبارتدیرلر: سر جان ملکم / سر ویلیام جونز / سر رونالد نیکولسون / سر هنری راولینسون / سر ادوارد براون / سر توماس والکر آرنولد / سر ادوارد دنیس راس. (اسماعیل رائین، فراموشخانه و ماسیونری در ایران، 3 جلد، 1357، چاپ سوم، ص 15).

بونلار تئورو دوزلدیرلر، آرخائیزمی پوفله ییب فارس قومونا تاریخ یازیرلار، اونلاری بیر دولت – بیر ملت آدینا مدرن بزه ییب، اونلارا قوندارما تاریخ یازیب – اصیل تاریخیمیزی تحریف ائدیرلر، ایراندا غیرفارس ملیت لری باسیب ازیرلر. محمدعلی فروغی بو ایشین مدیریتینی نخست وزیر عنوانی آلتیندا قبول ائدیر و کابینه سی ده تامام شوونیستلردن عبارت دیر. آنجاق بونلار چالیشیرلار تورک ملتیندن حکومتی آلاراق تورک ملتی تحقیر، توهین، تهدید و توفنگ ایله میداندان چیخاردیب و فارس ائلینی ایرانا قوندارسینلار و ایرانی فارسیستان آدلاندیرسینلار. بورادا محمود افشار گلیر و 5 دقیقه تورک کلاسی نین دایر اولماغینا اؤز مخالفتینی گؤسته ریر.

ادامه نوشته

گونش آذربایجاندان ساچیلیر – 2

دیلیمیز و آذربایجان وارلیغینا خیانت ائدن لر

دانیشیق متنی

م. کریمی

19/04/1401

سلاملار عزیز دوستلار، گؤرکملی آذربایجانلی لار! بوگون "گونش آذربایجاندان ساچیلیر" عنوانلی دانیشیقلاریمیزدا دیلیمیز حاققیندا دانیشاجاغام. دوستلار بیلیرسینیز بوگون مئدیالاردا بئله طرح اولور کی سیاست ده عینا تجارت کیمی عرضه و تقاضایا باغلی دیر. دئییرلر ایراندا ملت لر اعتراضلار ائتمیشلر، آما تقاضا وئرمه میشلر!؟ عینی حالداکی بو سؤز گولونج دور، یعنی 43 ایل یوخ، بلکه 77 ایل بوندان اؤنجه ملی حکومتینی قورموش و اوندان سونرا دا سیناغا اوغراییبسا دا همان ایستک لری دؤنه – دؤنه سسله ییبدیر. آنجاق بوگون آذربایجان ایستک لری اؤز فونداسیونو – بینؤره سی اوزه رینده علمی صورتده مطرح ائتمیش و بوگون ده همان بینؤره نی محکملتمه ده دیر. بو بینؤره دیل، ادبیات، تاریخ، کولتور، توپلراقلاری، اقتصادی اوستونده دایانیب، بونا گؤره ده بیز بو بینؤره نین تمامیتینی علمی صورتده اعلان ائدیب و ملی فعاللاریمیز دا اؤز سیاسی ایستک لرینی بو چرچیووادا ایره لی آپاریرلار. آزادلیق، عدالت، ملی حکومت شعاری ایچینده بو دوشونجه تمامیله عیاندیر.

آذربایجان دیلی تورکجه اولموش، بو دیله باشقا آدلار قویماق داها گولونج ساییلیر. آما بیلیریک یوز ایلدن آرتیقدیر کی سیّاسلار، استعمارا و دیکتاتورلوغا باغلی اولان ایدئولوگلار تامام یازیلاریندا ضدبشری دوشونجه لری: راسیسم، آرخائیزم و اؤزونو اوستون گؤرمک له باشقالارینی آلچاقلاتماغی اورتایا آتمیشلار. بوگون بونلارین سیماسینی داها آرتیق تانیتدیرماغا چالیشاجاغام.

ادامه نوشته

گونش آذربایجاندان ساچیلیر - 1

آذربایجان سئوگی اؤلکه سی دیر / محبت یاتاغی دیر، اودلار دیاری دیر. بوندان باش قووزایان گونش، اؤز شعاعلارینی دونیایا ساچمادادیر. سرلر خزینه سی بورادادیر! بورا اودلار یوردو، آذربایجاندیر! گؤز قاماشدیریجی گؤزللیک لر یوردودور، اؤزونه مخصوص دیلی، تاریخی، ادبیاتی، کولتورون اولاراق، دونیایا بو گؤزللیک لری پای وئرن آناوطنیمیزدیر!

آذربایجانین بیر شناسنامه سی وار: بو شناسنامه ده 1) دیل، 2) تاریخ، 3) ادبیات، 4) جوغرافی توپراقلاری، 5) آداب و عنعنه لری، 6)صنعتی – موسیقی، نمایشنامه، رومان، 7) مادی ثروتلری، معنوی خزینه سیله دولو بیر اؤلکه و باشی اوجا بیر ملتی واردیر. آذربایجان ملتی نین دولت یاراتمادا گوجلو و سابقه لی بیر ملت دیر، آذربایجاندا تورک ملتی تکجه اؤز توپراقلاریندا یوخ، بلکه بوتون بو بؤلگه لرده امپراتورلوق یارادیب، تامام منطقه نی اؤز قلمروو و یا اؤز سیطره سی آلتینا آلمیش، هم میلاددان اؤنجه و هم اسلامدان سونراکی دؤورلرده بوگون ایران آدلانان توپراقلاردان: عراق عجم – عراق عرب، اورتا آسیایا قدر – هنده قدر سوردویو امپراتورلوقلاردا بؤیوک آوادانلیقلار یارادیب و بو اثرلر بوگون ده گؤز اؤنونده دیر. 98 ایل اؤنجه ده اسیرلیکدن اؤزونو آزادلیغا یؤنلده بیلن بیر ملتدیر بو آذربایجان ملتی! شرق دونیاسی نین بیرینجی لری و سونونجولاری دا بورادان باش قالدیریر. آذربایجان بو عنوانلارلا آذربایجان اولموش، دونیادا تانینمیشدیر. گونش آذربایجاندان ساچیلیر. دوشونجه لر بورادان پایلاشیر، وارلیغیمیز بورادادیر.

ادامه نوشته

نسل کسی فرهنگی آذربایجان

متن سخنرانی

26/9/1401

76 سال از واقعه شوم کتابسوزان 26 آذر 1325 می گذرد. روزی که رژیم پهلوی و حامیان خارجی اش اوج ضدیت خود را با سنن و فرهنگ آذربایجان نشان دادند. مراسمی که خود آنرا جشن کتابسوزان می نامند چند روز پس از سرکوب خونین دولت ملی آذربایجان در تمام شهرها و روستاهای آذربایجان صورت گرفت. تمام کتاب های درسی و دیگر آثاری که حکومت ملی آذربایجان به زبان ترکی آذری به چاپ رسانده بود، به آتش کشیده شد. خلق آذربایجان این فاجعه را هرگز فراموش نخواهد کرد. چهره ی کریه نظام شاهنشاهی در پایان آخرین شاهش نمایان شد و نشان داد که هرگز چنین نظامی برای آذربایجان دل نخواهد سوزاند آنچه می سوزاند کتاب است و فرهنگ. مردم این حس را با پوست و استخوان خود لمس کردند و دیگر برای ابد به چنین نظامی آری نخواهند گفت.

ادامه نوشته

دلی دومرول

بو گون دده قورقود کیتابی‌نین قهرمانلاریندان‌ بیری اولان بیر حکایه ­نی دانیشماق ایسته ­ییرم. بو کیتاب تخمینن 1500 ایل اوّل تورکجه یازیلمیش و 12 حکایه‌دن عبارت‌دیر. بو حکایه‌لردن بیری دلی دومرول‌دور. دده قورقودون کیتابی دونیا کلاسیک ادبیاتی‌نین اثرلریندن ساییلیر و دونیانین بیر چوخ دیللرینه ترجومه اولونوب. بیر نئچه الیازما دا آشکار ائدیلمیشدیر. بو گون قورقودولوگیا رشته­ سی دونیا اونیوئرسیتت‌لری‌نین ادبی شعبه‌لریندن بیری‌دیر و دونیادا مشهور قورقودولوقلار واردیر. بو کیتابداکی حکایه‌لر میف‌لر دؤورونه، اینسان‌لارین هله ده بیر چوخ طبیعت حادثه‌لری‌نین سبب‌لرینی بیلمه ­دیگی و اونلاری ایلاهی قوه‌لرله باغلی حساب ائتدیک‌لری دؤورله باغلی‌دیر.

ادامه نوشته