زبان مادری ۱۴۰۴

دوم اسفند هر سال یادآور روز جهانی زبان مادری است؛ این روز هر انسانی را به اندیشیدن در حقوق اولیه‌ی خویش وامی‌دارد. نخستین و طبیعی‌ترین داشته‌ی هر انسانی زبان مادری اوست و بهره‌گیری از این نعمت، حق طبیعی انسانهاست. مخالفت با این امر، رفتاری ضد بشری و غیرانسانی تلقی می‌شود؛ ما ترکان ایران بیش از صد سال است که محروم از این حقوق نگه‌داشته شده‌ایم.

زبان ترکی آذربایجانی به عنوان زبان مادری نیمی از مردم این کشور، بیش از صد سال است که توسط رژیم شاهنشاهی ممنوع گردید و در پی آن، رژیم منحوس پهلوی تمام تلاش و قدرت خود را بکار گرفت تا میراث فرهنگی ما را از صحنه‌ی ایران بیرون براند و تا جایی پیش رفت که اسامی جغرافیایی ترکی که در سرتاسر ایران از دوران باستان بدان نامیده می‌شدند تغییر داد؛ نشر و آموزش زبان ترکی را (البته همراه با دیگر زبانهای غیرفارس) ممنوع نمود. رژیم وابسته به قدرتهای استعماری با تمام تجهیزات نظامی و اداری توانست زبان مادری ما را از محیط‌های اداری بیرون براند و تنها یک زبان -زبان فارسی را رسمیت ببخشد؛ در تمام این دوران سخت، سنگر خانواده به حفاظت از هویت خویش عمل کرد و بسادگی زبان طبیعی خود را از دست نداد. مقاومت مردم آذربایجان برای حفظ هویت انسانی خویش در کنار حفاظت از داشته‌های ملی-میهنی زبانزد خاص و عام است و نیازی به تکرار بیان آن نیست.

۴۷ سال پیش با استقرار جمهوری اسلامی، هرچند ممنوعیت زبان ترکی کنار نهاده شد و در قانون اساسی به تصویب اصل ۱۵ رضایت داد اما در عمل در طول همین ۴۷ سال اجرایی نشد و در برابر حرکت‌های فرهنگی – مدنی مردم سنگ‌اندازی‌های فراوان شد که بی‌تردید نفوذ عوامل ایرانشهری یا همان پس‌مانده‌های رژیم شاهنشاهی بی‌تأثیر نبوده است: همانهایی که امروز هم خواهان تجاوز بیگانگان – قویترین ارتش زورگوی جهان -آمریکا به میهن خویش هستند!؟ با آنکه مردم غیور و ترک آذربایجان و سراسر ایران در همین دوران با جانفشانی‌ها و فداکاری خویش از هویت سرزمینی خویش جانانه دفاع کرده‌اند همچنان مورد غضب و خشم وطن‌فروشان نفوذی هستند. همینهایی که در ۴۷ سال گذشته با خوش‌رقصی‌هایشان فرهنگ پربار ما را از نظرها دور کرده‌اند. امروز باید بدانند و تردید نکنند که زبان و ادبیات فارسی در نبود زبان ترکی در کنار آن، ضعیفتر گشته و به قهقرا خواهد رفت.

زبان ترکی بخاطر ویژگی‌های ذاتی خویش یکی از قوی‌ترین و زیباترین زبان‌های جهان امروز است که دارای ادبیاتی ریشه‌دار در تاریخ می‌باشد. ۲۰۰ سال پیش از آنکه فردوسی، رودکی و دقیقی از مادر زاده شوند آثاری بزرگ به زبان ترکی در آذربایجان نوشته شده‌اند اما صد سال محرومیت از نشر فرهنگ و ادبیات، همچنین تحریف و جعل حقایق، ملت عزیز ما را از غنا و عمق داشته‌هایشان محروم کرده‌است؛ خودفروختگان و طرفداران تجاوز بیگانه به کشورشان، بدین طریق، نه تنها به ملت شریف آذربایجان، بلکه به بشریت خیانت کرده‌اند. صد سال محرومیت از حق طبیعی استفاده از زبان مادری و عدم نشر ادبیات غنی و پربار ترکی در ایران نه تنها سبب عدم نشر اندیشه‌های دانشمندان بلندنظر شده است بلکه مردم از اینهمه غنا و زیبایی بی‌خبر مانده‌اند.

نگاهی به لیست بالابلند دانشمندانی که امروز به نام ایرانی معرفی می‌شوند اما از نشر افکار آنان جلوگیری می‌شود خاستگاه ترکی دارند از ابونصر فارابی تا ابن سینا، از ابوریحان بیرونی تا عمر خیام، از خواجه نصیرالدین طوسی تا نظامی گنجوی و صدها اندیشمند و سخنور بزرگ که از میان ترکان برخاسته‌اند و با طیب خاطر به سه زبان دنیای اسلام: عربی، ترکی و فارسی آثاری ماندگار آفریده‌اند که تا امروز از نشر این آثار گرانقدر و آشکار شدن حقایق، تحت حاکمیت استعمار و استبداد جلوگیری کرده‌اند.

امروز با گرامیداشت روز زبان مادری، ما خواهان نه تنها اجرای اصل ۱۵ قانون اساسی، بلکه رسمیت یافتن زبان ترکی را در سرتاسر ایران برای استفاده‌ی خواهندگان این زبان هستیم و همچنان عاشقانه از حقوق ملیت‌های سرزمین کثیرالمله «ممالک محروسه» دفاع خواهیم کرد. زبان تورکی باید در سرزمینی که ایران‌اش می‌نامیم در مدارس، دانشگاهها، ادارات دولتی مورد استفاده قرار گیرد و با حمایت بیت المال در جهت نشر آثار فرهنگی ترکان ایران اقدام گردد. اراده‌ی ملت ما بر اجرای این خواسته‌هاست. ما معتقدیم اندیشه‌های والای نهفته در ادبیات تورکی پاسخگوی نیازهای امروز و فردای ماست.

هیچ انسانی نباید از حق طبیعی خویش -زبان مادری محروم شود!

م. کریمی