تمثیل و مثل ترکی خراسان

   خراسان سرزمین خردخیز و ادب پروری است که ادبیات و فرهنگ مردمش گنجینه ای زوال ناپذیر و منبعی بزرگ برای ادبیات ایران فراهم آورده است. این گنجینه ی فرهنگ در طول سالیان دراز، هنوز هم دست نخورده باقی مانده و اصالت و پُر مایگی خود را حفظ کرده است. فراموش نمی کنیم که نخستین شاعران ترک گوی آذربایجان و آناتولی از خراسان برخاسته اند. خردورزانی چون شیخ عزالدین حسن اوغلو، خواجه علی خوارزمی، خواجه دهّانی، الیاس بابا، خواجه احمد فقیه و بزرگانی از این زمره همگی از خاک پاک خراسانند که اندیشه های زلال اسلام را از این سرزمین که به عطر امام رضا (ع) عطرآگین گشته به وام گرفته اند و هر یک در راس طریقتهای اسلامی پیر طریقت گشته و افکار پاک اسلامی را در دیگر سرزمینها پراکنده اند. از یاد نمی بریم که ادبیات ترکی از این سرچشمه ی ادب و عرفان بهره های فراوان برده و وامدار خراسان بزرگ است.

   از ادیبان و پژوهشگران خراسانی کتابهای چندی در فرهنگ و ادب خراسان و فرهنگ مردمی این دیار چاپ و منتشر شده است و هر یک گوشه ای از این غنای فرهنگی را به نمایش نهاده اند. اما کتاب "تمثیل و مثل" که اخیرا توسط پژوهشگر پُرکار و غیرتمند این سرزمین – اسماعیل سالاریان به بازار فرهنگ و ادب ارائه شده است ویژگی های خاصی دارد. در این کتاب ضرب المثل های ترکی خراسانی اساس کار گرفته شده است و تلاش گردیده تا اصالت این ضرب المثل ها حفظ شود و علاوه بر آن به ترجمه ی فارسی و موارد استفاده ی هر یک از این ضرب المثل ها اشاره گردیده است. ضمنا تلفظ دقیق هر یک به لاتین نیز ارائه گشته است و این عمل سبب خوانش صحیح ضرب المثل ها شده و کار خواننده را آسان می سازد. در ضمن، خواننده را با زیبائی های زبان ترکی خراسانی نیز آشنا می سازد.

   این اثر علمی و ادبی زیبا به همت جناب اسماعیل سالاریان که عمری در باب ارتقاء فرهنگ خراسانی گذرانده است جامه ی عمل پوشیده و اثری فراموش نشدنی را تقدیم جامعه ی فرهنگی ایران، بویژه ترک زبانان ایران کرده است. نشر این اثر ارزشمند را به این نویسنده ی فعال و غیرتمند تبریک گفته و امید به دیگر کارهای پژوهشی این استاد زبان و ادبیات ترکی خراسان بسته ایم. پژوهشگر این کتاب، برگی پُر بار از فرهنگ این سرزمین فراهم آورده که به نوبه ی خود نقطه ی عطفی در فرهنگ ترکی خراسانی است. تردیدی نیست که چنین کاری بسیار ارزشمند است و راهگشای حرکتهای بعدی است. چاپ نفیس کتاب نیز از دیگر برجستگی های اثر است و در ماندگاری کتاب مؤثر خواهد بود. برای نویسنده و پژوهشگر ارجمند این کتاب آرزوی موفقیت بیشتر را دارم.

                                                                         م. کریمی

به نقل از :  qizilqelem.ir