30

زنگان اسکی زمانلاردان ادب و فرهنگ اوجاغی اولاراق، یوزایللر بویو بوتون علمی – ادبی ساحه­لرده ده­یرلی عالملر و ادیبلر، صنعت آداملاری و شاعرلر بسله­میش و  عینی حالدا هر زمان اوچون دلی قانلی انسانلارین مسکنی اولموشدور. بورادا ادبیات و صنعت اوجاغی همیشه آلیشقان اولاراق زمان ایستک­لرینه دوزگون جواب وئرمیشدیر. بوگون ده زنگان اونلارجا یوخ، بلکه یوزلرجه ادیب، شاعر و صنعتکار قوینوندا بسله­ییر کی هر بیری­نین اؤز یئری و ده­یه­ری واردیر. بوگون بو گنج شاعیرلردن تکجه آد چکمک اوزونا چکر آنجاق بو گئجه ائلمان، وولکان، پیمان، اومود و یاشاردان دانیشاجاغام. اما ایش بورادا بیتمیر، بلکه هله تازا باشلانیر. چونکی شاعیرلریمیز چوخدورلار: یاشار زنگانلی، رحمت یاشار، اسلان زنگانلی، علی محمدبیانی (بایرام درگی سی ­نین مودورو)، عاصم اسدی، علیرضا بازرگان، اصغر اوجاقلو، حسین شاهمرادی (سؤنمز)، خانیم شاعیرلردن آیلا (ثریا بخشی)، تاریش (فاطمه حیدری)، فاطمه خوند، سئودا، نعمتی خانیم، خانیم رضایی، خانیم شیرکوبی و باشقالاری. تازا ابهر، خرمدره ده اونلارجا ده یرلی شاعیرلریمیز وار، هابئله هیدجده، سایین قالادا، قیداردا، مانیشاندا، انگوراندا. . . آخی کیملری دئییم؟ آنجاق گله­لیم بو گئجه­نین پایی 5 شاعیرین قیسا تانیتیمی. . .

امیر نصیری (ائلمان)

   ائلمان تخلوصونو سئچن گنج شاعیریمیز امیر نصیری دیر. ائلمان بی 1354جی ایلده زنگانین قارلیق کندینده آنادان اولوب، زنگاندا تحصیل آلیب و ادبیات رشته­سینده لیسانس پیتیگینی الده ائتمیشدیر. قاباقجا روه صنعتینده ایشله­ ییبسه، بوگون بیمه کارشناسی کیمی بیر مؤسسه ­یه مالیکدیر.

   ائلمان – امیر نصیری 1385 ایلیندن شعرلرینی چاپ ائتدیریر و بوگونه قدر اونلارجا فستیواللاردا اؤدوللر قازانیب، اشراق رادیو و تلویزیونوندا دفعه ­لرله شعر اوخویوب، داها بوگون بیر سیرا استان ایچی فستیواللاردا داور اولاراق ادبیات ساحه­ سینده نظر وئریر، عئینی حالدا نئچه ادبی درنه­گین مدیریت بؤلومونده چالیشیر. اونون شعرلری استان درگی­لرینده یاییلیر. زنگاندان علاوه آذربایجانین باشقا استانلاریندا حتا اؤلکه سطحینده دا سئچیلمیش شاعیر اولاراق اؤدوللر الده ائتمیشدیر.

ایندی بیر شعریله قولاق شاعیرین یارادیجیلیغینا باخالیم:

یئرکوره ­سی

نئجه گؤر قاندی اورک­لر، بو نه عنواندی، آخی؟!

شاختا دا دوندو دیلک­لر، بو نه بیر آندی، آخی؟!

بو اوزاق یول­لارین آردین گؤره­سن هانسی زامان

گؤره ­جکدیر یورولان، گؤزلریمیز، قاندی، آخی

توستودو، گؤی ده، بولودلاردا چیخیب لار، بالادان

تارلالار اللری قوینوندا داها، یاندی، آخی!

تؤزلانیبدیر سینه ده، ایندیسه چوخ سؤزلریمیز

آدادی، داغ­دی، دنیزدی، بو نه طوفاندی، آخی!

قازامات­دیر یئر اوزو، آرزی­لاری حبس اولونور

آتلی لار چاپدیریر اؤز آتلارین، ایمکان­دی، آخی

یاخامیز الده سوروندوک نه دئمک، نئیله ­مه ­لی!

دوز یئیه­ ن، دوزدانی سیندیردی، اونو داندی، آخی

بیر عومور گؤز دولوسو، بیز باریشیق، آرزیلادیق

چکدیلر، هفت ­تیری، تق - تق بو دا، اینسان دی، آخی

ائله بیل های سالینیب دیر گله جک، سئوگیلیمیز

هله ده گلمه ­یه کاش، قارشیسی زیندان دی، آخی!

تانری دا، مات قالاراق، سیگارینا پوک ویریبان

یئره باخماق دا، دئدی: لاپ اوجوزو جاندی، آخی

ائلمان بو کتابلاری چاپا حاضیرلانمیش و بیر سیراسی­نین چاپ ایشلری سونا چاتمادادیر:

 زندگینامه کارآفرینان و چهره­ های موفق اقتصادی استان

 حرف­های طلایی (انسانهای موفق چه می­ گویند)

 نیسگیل­لی آرزیلار- تورکجه شعرلر توپلوسو

یاشیل اولکه- تورکجه حیکایه لر توپلوسو

تروریست – رومان- چاپ آلتیندا

بوگون نئچه شعر دفتری، حیکایه ­لر مجموعه­سی و رومانی چاپ عرفه ­سینده­ دیر.

   ائلمان ایلک زامانلاردا – یعنی شاعیرلیگه باشلادیغی چاغلاردا قوشما، گرایلی و بایاتی فورمالاریندا شعر یازیر، زامان کئچدیکده غزل و باشقا فورمالاردا اؤزونو سیناییر و بوگون تامام شعر فورمالاریندا یازیر حتا سربست شعرلردن ده واز کئچمه ­ییر:

زیروه ­لرده یاشایانلاری، سیلکه ­لیر سالیر

آیاقدا چیرپینانلاری، زیروه­لندیریر

چکیر بیزی دالی سورا،

کیمسه بیلمیر گئدیر هارا!

اتگینده سره­ سینده زیروه ­سینده، ایزلندیریر

ماوی گؤی­لرده گزدیریر، فیرتینالی دنیزلرده، دالغالاندیریر

بئجه­ریر بیزی، دالغالاندیریر

سونرا  نئجه اوجوز- اوجوز ساتیر بیزی،

 آتیر بیزی ،

توپراق لارا، 

           قاتیر بیزی

شیرین- شیرین

              آجی زامان.

ائلمان اجتماعی حادثه ­لره، خالقین دورومونا تفاوتسوز قالا بیلمه ­ییر و اونلارین قارشیندا موضع توتور. ائلمان بئله شعرلرینده طنز یازماغی داها یئرلی گؤرور. "خرافات" عنوانلی شعری بونا بیر اؤرنک­دیر:

چوخدا اولوب ایندی عصیر ییرمی بیر!

تکنولوژی یئر گؤیو گول تک بزیر!

دونیانی بیر لحظه­ده اینسان گزیر!

آمما یئنه واردی بو گون آت اوغول

دؤرد ال آیاق، اهلی خورافات، اوغول

 

علم شیشیب پارتلاماسین گؤستَریر

تانری اولوب ژن اکیر اینسان دریر

آمما بیری آسغیراراق، سئل گلیر

اینسان اولوب ایندیسه آل سات اوغول

واردی یئنه اهلی خورافات اوغول

 

های باساراقلار بوتون افسانه ­دی

اؤز پولوموزدور آدی، یارانه­ دی

باشقالاری بو ائله، بیگانه ­دی

چوخ یوخوسوز قالما بیر آز یات اوغول

واردی جهالت یئنه قات قات، اوغول

سون بندی بئله ­دیر:

بیر نئچه میلیونجاسی دا گئچسه ده

آی کوره سیندن هامی سو ایچسه ده

تانریلیغا اینسان اؤزون سئچسه ده

واردی یئنه یوزجه خورافات اوغول

   امیر نصیری(ائلمان) بوتون آذربایجانلیلار کیمی تبریزه خاص بیر علاقه بسله­ییر. تبریزی اؤزونه و آذربایجانا دایاق بیله­رک، تبریزین دردلرینی ده سؤیله­مه­یی اونوتماییر. "تبریزیم" آدلی شعریندن نئچه بیت:

گولو، گولزاری پوزولموش اوره­یی قان، تبریز!

اولمادی، بیرجه ائشیتسین، قولاغین جان، تبریز

ائله هر یئرده اود  اولدو، سنه قوربان  اولاراق

دئدیلر سن آناسان، کؤکسوله ­نیب یان،  تبریز!

 

ایسته دی  جیرناغین  آتسین  وطنه  ییرتیجیلار

قویمادین  اوز گؤزو اولسون  وطنین قان، تبریز

چکمه لر چیخدی  سنین  کؤکسونو ازدی نه آناجان

سنی  دیرناق لادیلار،  دوغرادیلار، جان، تبریز!

 

سارماشیق تک دولاشیب بیر عومور حسرت جانینا

ایندیسه سؤز بو اولوب گئرچگی گل دان، تبریز

سوموگه  اوتدو داها  بیر آجی دردین اثری

قارداشیلا  باجینین آیریلیغین قان، تبریز

 

پایینی کؤرلامیسان  قور- قوناغا، کؤلگه ­لره

قالمیشام  بؤیله  نه ایشدیر،  سنه  حیران، تبریز!

باشینی چن دومان آلدی، اوزونه قار دوشدو

اینانا بیلمه­ ییرم  دای، قوجالیبسان، تبریز

 

داریخیبدیر آنالار بیرجه ده، لای لای، سسینه

یاندیریلمیش دیل ایله سؤز یازاجاق سان، تبریز؟!

گلجک سنله  منیم­دیر ده ده قورقود بالاسی

آلاجاق­سان  یئنه ده زیروه ­لردن  سان، تبریز

 

قاماشیر گؤزلریمیز  تاریخینی ایزله­یه­رک

بیر عؤمور  اؤلکه ­میزه  شؤهرتیله شان، تبریز

سئویرم، آغلاییرام، سیزلاییرام، من سنیله

ائلمانام  بیر  قورو جانیم،  سنه قوربان، تبریز

   امیر نصیری  (زنگانلی ائلمان) اؤلکه­ میزده اولان اولایلارا او جمله­ دن سئلده بوغولان وطنداشلاریمیزلا برابر سیزلاییر و اونلارا بایاتیلار اوخویور. بو بایاتیلاردا گؤلوستاندا (فارس قارداشلاریمیزگلستان دئییرلر))، آق قالادا، گوموشاندا، خوزستاندا، لرستاندا وطنداشلارین غمینده اورتاق اولور/ اونلاری شعر ایله قارشیلاییر و مصیبت­ گؤرن وطنداشلاریمیزا بئله ایتحاف ائدیر:

عزیزیم گئجه یاری

چاغیردیم گئجه یاری

آمانسیز بیر سئل گلدی

آپاردی گئجه، یاری

 

عزیزیم آغلار گئتدی

سئل گلدی داغلار، گئتدی

گوله گوله گلمیشدی

گؤزلری آغلار گئتدی

 

عزیزیم آنا سیزلار

غملی­دی آنا، سیزلار

قوجاغیندا بالاسی

بله­شیب قانا، سیزلار

 

عزیزیم آق قالادا

سئل گلدی آق قالادا

غمه باتدی بو بایرام

زنگاندا، آق قالادا

 

عزیزیم او گنبدده

تورکمنده، گنبدده

آیریلیغی کیم سالدی

سردار قارداش گنبدده

 

عزیزیمیز شیرازدا

مازندران دا، یازدا

غمه باتدی بو بایرام

خرم آباد، اهواز دا

 

عزیزینم سن ده گول

من گولورم سن ده گول

گؤزل وطن دا بسدی

گؤز یاشین سیل، سن ده گول

***