«مناجات»
گل مني الله اؤزون خدايه باغيشلا،
                   فخر رسل ختم انبيايه باغيشلا!
حق علی ولی و وصی رسوله،
                   فاطمه­نين چکديقی جفايه باغيشلا!
سبط پيمبر حسن ايکينجي ايمامه،
                   قارداشي مظلوم کربلايه باغيشلا!
سيد سجّاد و اوغلو باقر علمه،
                   صادق اولاد مصطفايه باغيشلا!
موسيِ کاظم چکن بلايه مني گئچ،
                   اوغلو اونون حضرت رضايه باغيشلا!
جود و عطا صاحبی تقی و جواده،
                   حضرت هادي او رهنمايه باغيشلا!
آند سني وئريرم اون بيرينجی ايمامه،
                   عسگری اول مير اصفيايه باغيشلا!
صاحب عصر اول امام قائم و غايب،
                   حجت دين ختم اوصيايه باغيشلا!
بوذر و سلمان فارسی­يه منی گئچ،
                   جابر و عمار پارسايه باغيشلا!
بدر و حنين و اُحد شهيدلرينه،
                   حؤرمت قتلای نينوايه باغيشلا!
حاجتيمی قيٌل روا آتامی _ آنامی،
                   ائيله رضا قوم و اقربايه باغيشلا!
جمله مسلمانلاری رسول کريمون،
                   اُمتينه ائتديگی دعايه باغيشلا!
يوخ عمليم اعتقاد پاک واريمدیر،
                   سن مني هر پير پاک رايه باغيشلا!
بار خدايا جوانليقيمدا اگر من ،
                   آنلامايوب دوشموشم خطايه باغيشلا!
اي کيم اوخورسان بو نامه­ني سؤيله يارب،
هيدجي و زار و بينوايه باغيشلا!
*****
 
ائشيتميشم ايکي زاد وار گتيرمک اولماز تاب،
                     بیری فــــرق احبّا، ايکينجی فقد شباب.
بو گون مجالی غنيمت بيل، ای جوان! قالماز،
                       هميشه عؤمر گولوستانی خرم و شاداب.
 خدا بو عالمی، اسباب عالمی يارادیب،
                   گرکــــدیر آدمه مطلوبه يئتمه گه اسباب.
قيلیب مشيتّی محتاج خلقی بير- بيرينه،
    دگيل گـــزاف، بيلیر حکمتين اولوالالباب.
پياده گئتمه گه يولداش اگر يوخون طاقت،
               يوُبانما، وقت گئچیب، بير اولاغ اؤزونچون تاب!
مجازی دوت قاباغا تا تاپان[1] حقيقته يول،
             دئمه نه وئجه گلير عقل و اصل و استصحاب.
اوتور، سؤزه قولاق آس، اؤرگن اوغول اخلاق،
ائشيت نصيحتــی، ياد دوت بالام آداب.
آتاسينا عاق اولان، ای بالام، چؤرَک تاپماز،
                        آنايا قوُللوق ائله، اگر اوتا يوخوندور تاب.
قوُزوم نظرده هميشه اؤزون آریق ساخلا،
نئچون که کؤک قويونون باشينی کسر قصّاب.
کيشی تاری سنی دونياده خلق ائديب آزاد،
سن اؤزگـــه­نی اؤزيوه ايستيرن[2] نه­دن ارباب؟
قناعت ائيله، عزيز اول هميشه هر يئرده،
گلير اليندن اگر، وئر چؤره ک، سن اول ارباب!
خدا مقدّر ائديب روزی­نی سنه يئتيشیر،
نه دور بو حــرص، سالورسان يئره گؤگه قلاب؟
منم که شاه و گدادن طمع ديشين چکديم،
منيم يانيمـــدا يوخی فرق تاجر و تونتاب[3].
او کس که طاعت و تقواسي وار اونون قولو­يام،
نه اول که قيٌرخدی اوزون، ائتدی سورمه و سُرخاب.
نماز قيلماق اوچون گؤردو هيدجی يوخدور-
لياقتی، ائله­دی ترک مسجد و محراب.
*****
 
صوفي بوُيوردو سير و سفردیر غمه علاج،
          گئيديم چاریق آياغيما، آلدیم اله آغاج.
يئر قالمادی که گئتمه­يیب اوردا دوُتوم سراغ،
           بير کس تاپیم مگر کيم ائده درديمه علاج.
بيلمیش قمو که ياخشي غذادور سکنجبين،
          اما نه فايـــــده که سلامت دگيل مزاج.
من بو يوغون آغاجي نئجه ائیله­يیم قوُجاق،
          مــــن بو اوُزون طنابي نئجه ائيله­يیم قوُلاج.
ائيله اورَکده نقش گول­اوزلر محبّتين،
          تاپماز بو مملکتده گوموش سيکّه­سيز رواج.
ترک ائيله­مز محبّتي اوْل کيم که طينتي،
          ذرّه عالمينــــده تاپــدي محبّتلـــه امتزاج.
آس جان قوُلاغينه بو سؤزو، تنبل اولما، دوُر،
          گئت ايشله, ، تاپ چؤرک، يوخو ايمان خدايه آج.
چوْخ حرص مال قازانماقا ووُرما معاش ايچین،
                   ائتمک گرگ تـــلاش، ولي قدر احتياج.
گل همّت ائيله حاجتيوي کس بو خلقدن،
          مشهوردور که شيري ائـــدر تولکي احتياج.
مؤحتاجدور حريص، قناعت قيٌلان غني،
          گر بو يالين آياغي، اوْنون وار باشندا تاج.
نفسين اوُشاقدیر دله وئرمه اوُشاغه اوز،
          تاپشور خدايه ايشلري شيطانه وئرمه باج.
دونيا عروسيني، ارينه گؤردي هيدجي،
                   يوخدور وفاسي، ائيله­مه­دي ميل ازدواج.
*****
 
بو گون اذيّت يار و مذمّت اغيار،
                   خدا بيلور که مني عؤمور ائدیب بيزار.
منه بو عقل اذيّت ائدر، دور ای ساقی،
                   گتور پياله، آپار عقلی، جانمي قوُرتار.
بناي عؤمريمي بير جام­ايلن ائله ويران،
                   دگيل بو عؤمر مگر ماية غم و آزار.
قيتب نئجه دوه­نين چيگنيني يوک آلتيندا،
          سيٌخار سيٌخوب مني بو روزگار ناهنجار.
کول اؤزون ائشيگه آتدي پرده پرده­دن اي واي،
          ائويم ييٌخيلدي که بوُندان سورا ایشيمدور زار.
هاني او کس که منيم حاليمه يانا اورَ­گي،
          هارا گئديم کيمه اؤز درديمي ائديم اظهار.
منه مذمّت ائدرلر که سن امه يارامان،
          بو دوغرودور من اؤزوم بو سؤزه واروم اقرار.
سؤگود آغاجينه ائتمک گرک بو ايرادی،
                   او دا منيم کيمي گلمز امه، گتيرمز بار.
دييرله لاف محبّت  ووُران بلايه دؤزر،
          يالان دئمزله منيم حق سؤزه يوخوم انکار.
دؤزن بلايه منم هيدجی، اگر گتـــیرم،
          بيانـــــه حاليمی، آغالار منه در و ديوار.
*****
 
بهار عؤمر خزان  اولدی ياغدی باشيمه قار،
بو گون گول­اوزلری سئومک اولوب منيمچون عار.
منه دييرلر قوجالدين جوانليق ائتمه, ولی،
          او زاد کيم  اولدو طبيعی نئجه زوال تاپار.
من ائيلرم بو محبّت اوتون اورَکده خموش،
          اگــر حـــرارتي زايـل ائـــده اؤزيندن نار.
محبت اهلي ملام و مذمّته باخماز،
          بو سؤزلره قـــوُلاق آسماز اگر حقيقتی وار.
من اول کسم که هوي و هوسله مشهورم،
          او سرخوشم که آديم عشقلن اولوبدور جار.
ياپوشدورار ايکي بيگانه­نی علاقة عشق،
          بيرين- بيرينه نئجه ايکّي تخته­ني ميسمار.
اگر گؤز­للري سئومک منيم گوناهيمدیر،
          بو بير گوناهدیر، اوندان من ائتمم استغفار.
صبا پياميمي جانانيمه يئتیر، دئ که اي
          ســؤزي يالان اؤزو نامهربان، وفاسيز يار؛
سنه گؤره گؤتوروب مندن ال قمو اقوام،
                   سنيـــن يولوندا شمــاتت ائدر منه اغيار
اگر سن ايسته­رن ای مغچه[4] شيخ صنعان تک،
          بوُيور سالیم قوجاليق چاغی بوينوما زنّار.
بويون بلاسين آلیم، دور آياغه مقدميوه،
          نثار قيٌلماغا يوخ باش و جان ايچین مقدار.
قادان منه گل اوتور دؤوره­وه گزيم- دولانیم،
          نئجــه گزر- دولانیر دؤور مرکزه پرگار.
سنه اثر ائيله­مز اي عجب منيم آهيم،
                   من آغــلاياندا گليـــر ناله­يه در و ديوار.
هارا بو خلقين اليندن گئديم اولوم راحت،
          گؤرون منمچون اولوبدور بو گئنک دونيا دار.
آدام که ايسته­مز اؤلسون اؤز اختياريلن،
          بو هـــرزه خلقي گؤرور اولماقا اوولور ناچار.
*****
 
 
 
اي گؤگول، گل سن بو يار بي­وفادن ال گؤتـــور،
  قوي سني بو درد اؤلدورسون دوادن ال گؤتور.
يار و يولداشدان اميد اوز، قوم و قارداش ايسته­مه،
يوُمگيلــــن بيگانه­دن گؤز، آشنادن ال گؤتور.
اوخشادین گول اوزلري اؤگدون بو قاره گؤزلري،
حاصلي نولدو، هوس بسدور هوادن ال گؤتور.
فتنه­دور عشق مجازي، فتنه­دن قورماق گرگ،
عشــق نفساني خطادیر، بو خطادن ال گؤتور.
اي مني گؤزدن سالان مهر و وفاسيز سئودیگیم،
گــر يوخون مهر و وفا باري جفادن ال گؤتور.
وعده وئرميشدين نئج­  اولدي، عهد قيٌلميشدين هاني؟
کيم دئدي سن عهديوي سيٌندير وفادن ال گؤتور؟
زاهد بيچاره بسدیر بير بئلــه قيٌلــدین نماز
صوبحــه و سجاده­ني ييٌق بو ريادن ال گؤتور.
بير بئله اي خواجه ييٌقدين مال دونيا دويمادین
تا نــه وقته حرص، بو فاني سرادن ال گؤتور.
تاجر بد نَفس خوش ظاهر پيمبردن اوُتان
بســـدور اي نامرد تنزيل و ربادن ال گؤتور.
اي داداش گئچدي جوانليق موسم سور و سرور،
ييٌق بســاط عشرتي، سير و صفادن ال گؤتور.
تا بيلورسن عقله قوُللوق ائيله، نفسين بوُرنون اوو،
دوش پري­لـــر آردينـا، ديوِ دغادن ال گؤتور.
اؤز گمانيده بوُدور من عاقل و فـــرزانـــه­ام،
لاف ووُرمـــا هيــدجي بو ادّعادن ال گؤتور.
*****
 
بو روزگار کئچــــر ياخشي روزگار گلــیر،
          گؤگول داروخما غم ائتمه­که غمگسار گلیر.
دوُمان دوُتوب يئر اوزون گر ياغار هوادن قار،
          کئچر گئدر بو سويوق قيٌش، گئنه بهار گلیر.
اگر اوچان که سفر ائتدي يار گئتدي بخت،
          خوش اول گونه قاييدیر بختلن او يار گلیر.
گئجه- گونوز چکرم آه، تيکميشم يولا گؤز،
          گؤروم هاچــاغ گئنه اول يار گولعذار گلیر.
سولوب جوانليغيمین رنگي، باش و قاش آغاریب،
          بلي بهــــــار بيتر لاله، قيٌشـــده قار گلیر.
تلسمه بو شهون عهدينده گر ستم يئتيشیر،
          بــــو شهريار گئدر، آيـــري شهريار گلیر.
او شه که دوشمنه ساتدي رعيّتي گؤردون،
          نئجـــه اجل اوخـــونا سينه­سي دوچار گلیر.
دولانما بوش ببه جان، گئت اؤزونچو بير ايش تاپ،
          دئمـــه منـه که بگم، کسب و کار عار گلیر.
آدام او چاق که گلیر قونشو بورجونو ايستير،
          باشــــارمادي وئره، دونيا گؤزونه تار گلیر.
مثلده وار که ايگيد اون دوققوزو دؤندو،
          اگينـــده اولمادي پالتار نظرده خوار گلیر.
واروم عجب که اگر هر نئجه لباس اولسون،
          گئيه­نده اگنيمه من قيٌسسا يا که دار گلیر.
آلیب کمنـــد صفت تسبيحي اله زاهـــد،
          باخار گؤره که هاچاق دامينه شکار گلیر
بو حالي ترک ائله، مهمل دانيشما هيدجلو،
          بو سؤزده بعضي­لرين قلبينه غبار گلیر
*****
 
سيز باخین بخته، هر اول کس بيزه همسايه گلیر،
بيزه بور آغري اولور درد و غمه مايه گلیر.
قوْنشودان قونشويا گر آش گئدر، قورمه گئدر،
          بو بيزیق باشيميزه داش گلیر و قايه گلیر.
گر بو معلوم اولوب گوندن ايشيق آيه يئتر،
          ناتي آيدان دوتولور گون اوزونه سايه گلیر.
هيدجي هيچ دانيشما، ائله اؤز پاييوا شوکر
          دؤز اگر باشيوه گؤگدن کجک و پايه گلیر.
گر اليندن دوتا، يئردن گؤگه آسان آپارير
          اول که گؤگدن يئره شأنينده اونون آيه گلیر.
*****
 
واریم خيال گر، اي دوست، اولسا بو قيش ياز
                   سنين هوايه گئنه قوُش کيمي ائدم پرواز
گؤگول هميشه چکر حسرتين گئنه گله­سن،
          نئجـــــه ائدر قازالاق آرزو يئتيشسین ياز.
بو گون بئله بو غريبي سيخیبدیر آيريليق،
          بو قيسميله دميري باور ائتمه سيٌخسین گاز.
گؤزوم يولوندا قالیب تا هاچاق گلير پيغام،
          قــــوُلاق دوُتوب قاپويا تا هاچاق يئتر آواز.
سنين سراغيوه ائودن چيٌخیم چؤله کم­کم،
          نـــدور علاج دوُتوب بو يولو گئديم آز- آز.
سنه يئتر ائده­سن ناز اي عرب بالاسي،
          بو گـــون مسلم اولوبدور سنه عراق و حجاز.
منم که دؤنمه­دي بير يول مراديمه ايّام،
          منم که اولمادي بير گون فلک مينملن ساز.
مني بو شهرده بير آلاگؤز شکار ائتدي،
          نئجه گؤگرچينــي گؤيده شکار ائدر شهباز.
دوگون- دوگون تئلي هريان اوزونده کسمه­لري،
          ائــــديب ولايتِ تهــــراني خطّـــة اهواز.
اولار که وصف ائله يیبلر صفاده شيرازي
                   منه گمان يوخو ترجيح هيدجه شيـراز.
*****
 
هر قيش داليجه ياز گلیر، هر گئجه گونوز،
ايمدي که گون باتیب قارالیقدیر تلسمه­يوز.
لقمان بويوردو: چؤلده ايتیردیز يولو گئجه،
مالدان ائنیب، ائدیز اوتوراق تا اولا گونوز.
چوخلار گمان ائدیبله يالان داني دوغرويا،
قوش بسکه قيشقيریر هله يئرسوز اوخور خوروز.
هر کيم بو گون دئير که منم صاحب زمان،
              آللانمايــيز، زمان ظهور اولمايـــیب هنوز.
ميرزا رضانين اوغلــو دئيرلر امامــــــدیر،
             بو ســــؤزلري آدام ائشيدنده اولور قوُدوز.
گر بو دلي امام اولا، بس من پيمبــــرم،
                  گـــر بو پيمبر اولسا، منم يوخسا هورمز.
بو فرقه­يــــه پيمبر اولاندا بئله بيزوو،
       دان ائتمــــه اوْلسا بعضيلره گر خدا اؤکوز.
يول منزله اودور که پيمبر وئـــریب نيشان
    خوش حالينه او کيم، يولو دوز دوُتدو، گئتدي دوز .
حق جد و جهد ائيله­يه­نه گؤستریر يولو
               اوز غير حقّه قويما، سنه حق گتورسون اوز.
حاجت آپارما بنده­يه، مخلوقه تيکمه گؤز
                   الله­دان اؤزگه­سي اولا هر کيم اميدين اوز.
محض بهانه خلقه اوخور وعظ هيدجي
                   حـق بنده­سين بهشته آپارماز بهانه­سوز.
*****
 
گؤگول، آغلاما- آغلاما، گولگيلن گول!
بهار  اولدو، گلدی گئنه گولشنه گـــول.
بهارين يئلي روحومو قيٌلدی تازا،
چکاوک سسي طبعيمی ائتدی شنگول.
دگيل عقلدن توبه گول موسمينده،
هانی ساقي شوخ و شيرين شمـــــايل.
دور ای عارضی لاله، قدّی صنوبر،
گل، ای آغزی گول غنچه­سی، زولفو سونبول.
گؤگول گولوستانيندا غم ريشه­سين قاز،
دونون گئی، گتیر مئی، اوتور، دئ، دانيش، گول.
بئله فصلده تؤوبه قيٌلماق خطادیر،
گرکمــــز گئده احترام گول و مول.
دئيير زاهد ائتمز منمچـون تفاوت،
قيياقــــوی غـــازيله آواز بولبول.
بو حيوانه آدم دئييرلر منه ديو،
بو نادانه عاقيل دئييرلر منه خُل.
اوتا عود و عنبر تؤکرسن نه وئجـه،
بونونچون نه فرقي قالاق و قرنفل؟
دئديم زهد و تقوي منيملن قاييرماز،
مگر تؤکدولر زاهدين باشينه گول.
دئديم يولچويه ­دان چاغي من يورولدوم،
شلم چوخ آغيردور بير آز ائيله يونگول.
بو دونيا دنی­دیر بوُنا آرخالانما،
اگــــر هوشيـارن گرکمـــز تأمّل.
دئدی هيدجی گئتدي يولداش يوُبانما،
بودور ايسته­رن آغلان، يا  ايسته­رن گول.
*******
 
فصل گول  اولدو شيشه­لره دور گلاب قيل،
          گول اي گؤزل دوام يوخی سن شتاب قيل.
سو بيلميسن سوُسوزلارا وئرمک ثوابدیر؟
          گر ايسته­رن ثواب قيلان، دور ثواب قيل.
 بو انس و حال حلقه­سينه سيغمـاز اؤزگه­لر،
          گر غير دوست ايسته­يه گلسين، جواب قیٌل.
دور بير اياغه سرو اؤزون آرتوق اؤگمه­سين،
          گول، چوخ اؤزون بگنمه­يه اوزدن نقاب قيل.
ککليک گر ائتسه ناز که قيرميزدور اللری،
          چک سورمه ال- آياغيوي سن­ده خضاب قيل.
ديوانه ائيله­يوب مني زنجير دور گتیر،
                   بير گول اوزون محبّتي، فکر طناب قيل.
کيمدور دئسون او سؤودوقوما, کيم دئيوب سنه،
                   بو عاجزي فراقيوه ياندير، کباب قيٌل؟!
بس تيکميشم گؤزل يولووا گؤز اوُسانميشام،
                   چوخ انتظار، وئرمه منه آز عذاب قيل.
گل رحمه، گؤر يول اوسته هاچاغدان اوتورموشام،
           قوي باشيمه آياق، مني توپراق حساب قيل.
اوتّوز بئش ايلدی يالواریر اللهه هيدجی،
                   الله، اونون دعا­سی­نی­ده مستجاب قيل.
*****
 
خدا بيلیر که من اي دوست، بي­وفا دگيلم،
          يوخوم خلاف و خطا، دوست بي­صفا دگيلم.
وفا و مهر اگر اؤز­گه­لرده آز تاپيلور،
          من اؤزگه­لر کيمي بي­مهر و بي­وفا دگيلـم.
دئمم جفا ائله­مه من جفايه تابيم وار،
                   ولي بو قدر ده مستوجب جفا دگيلم.
سنه نه ائتميشم اي درديمين دواسي بو گون،
                   اوُزانميشام اؤلورم، لايق شفا دگيلم؟
علاج يوْخ مني بو درد اؤلدورر بيليرم،
                   دور اي طبيب که من قابل دوا دگيلم.
رضايم اؤلماقا تا قوُرتولوم, منه بير کس-
                   گر آغلايا من اؤلندن سوْرا رضا دگيلم.
 قوجالميشام دؤشومون - باشیمین توکو آغاریب
          يوخوم اورکده هوس، طالب هويٰ دگيلم.
منه دئييرله دئمه خلق ايچينده من دلي­يم،
                    يالان نييه دانيشیم؟ دشمنِ خدا دگيلم.
من اؤگمه رم اؤزومو، کبر و ناز يوخ منده،
                   خدايه شوکر که بو درده مبتلا دگيلم.
عقيللي­يم، دلي­يم، من پيسم، اگر ياخشي،
ائله بوُيام که وارام، آدم ريا دگليم.
*****
 
سنين يولوندا من اي دوست، جانيمي اوزدوم،
نه قدر جور و جفا ائيله­دين منه، دؤزدوم.
اورَکدن اؤزگه­لرين مهريني يودوم، قيلديم-
          سنه محبّتيمي، صاف سو کيمي سوزدوم.
دئديم مگر دوتا بير گون عنايتین اليمي،
          بيلیب بو اولماياجاقدیر، اميديمي اوزدوم.
اؤزوم اؤزومدن اوتاندیم بو خام سوودادن،
          نه قدر قوللوق اگر ائتديم اولمادي مُزدوم.
بو نفسِ­بوالهوسي يوز فسونيله نئچه گون،
          سالیب ايلان کيمي چنتايه آغزيني بوزدوم.
آجيشدي گوج گتیریب چيخدي ايسته­دي چالسين _
مني، دوشوب سويا بير قيسم ايلن سويو اوزدوم.
منم دماغي قورو، بئيني بوش، قيریق عقلي،
 ييغیب بو سؤزلري مينجیق کيمي ساپا دوزدوم.
*****  
 
ساقي گتیر. نه دن؟ او مئيِ خوشگواردن،
مئي، هانسي مئي؟ او مئي که يوخو فرقي ناردن.
گلدي. نمه؟ بهار، گئديبدیر. نمه؟ قرار،
                   جاندیر نئجه؟ نزار. نه دن؟ هيجرِ ياردن.
ائيلرديم آرزو. هاراني؟ طرف گولشني،
                   گؤگلوم ائدردي ياد. هاچاقدان؟ بهاردن.
من چوخ خوشوم گلیر. نمه­يه؟ بولبول و گوله،
          من چوخ بديم گلیر. نمه­دن؟ قيش و قاردن.
مطرب! بلي، بويور! من اؤلوم بير اياغه ­دور!
          نئیلیم؟ آپار غمي! نه­ايلن؟ چنگ و تاردن.
قوشلار گئنه اوخور. هارادا؟ مرغزارده،
          ککليک سسي گلیر. هارادان؟ کوهساردن.
شاهد! بلي؟ دؤنوم باشووا. خوب، سؤزون بويور،
فکر ائت. نه وار؟ دوشوبدور عمون خواب و خواردن.
نئيلییم؟ آياغه­دور. نولا؟ گؤرسون عمون بويون،
                   اوندا گؤتور نقاب، نه دن؟ اول عذاردن.
ساقي گتیر، نه­يي؟ بئله اول قانه دؤنموشو
          وئر بير داديم. نه دن؟ بئله اول زهرماردن.
مطرب بويورگيلن. نئیله­يیم؟ ساز قيٌل نئيي
          اوغلان چيقارد چغانه­ني! هاردان؟ بوخاردن.
سن ده اولان مغنّي اوخو بير نئچه غزل
                   گيزلينده؟ يوخ اوتانما چاغیر آشکاردن.
سن ده بالام، ترنّمه گل دئ. نه قيسم ايله،
          آلچاقدان؟ خئيير، قورخماگيلن، دئ يوخاردن.
من سالميشام اليمدن. نمه­ني؟ مال و شؤوکتي،
          من ال گؤتورميشم. نمه­دن؟ ننگ و عاردن.
من اعتنا يوخوم. نمه­يه؟ قولِ زاهیده،
          قورخو يوخومدور. کيمدن؟ رقيب حماردن.
هيچ  اولدي اهل زهد. نئجه؟ بي­ريا اگر،
      قيلسا نماز، کيم؟ بيريسي چارواداردن.        
ساقي دولان، دولانمايا، کيم؟ چرخِ کجمدار،
دؤندرمه سال. کيمي؟ فلکي بو مداردن.
مطرب سؤزون بويور؟ سن اول آللهيوين دانيش،
                   هانسي مقوله­دن، دئ گیلن وصف ياردن.
دئ يار! هانسي يار؟ مني خوار ائيله­ين،
          سينديردي عهدي، قويدو مني شغل و کاردن.
هيچ التفات ائيله­مه­دي؟ منکه گؤرمه­ديم،
          وجهي ندیر؟ اليم اوزولوب جاه و جاردن.
گئت التماس ائله، ائليرم رحمه گلميري،
          گل ال گؤتور. منيمکي گئچیب اختياردن.
عجزين ثمر يوخو، ائیله­مز عجزه اعتنا،
                   آهين بيلیب حذر ائله­مز آه و زاردن.
خوار ايتديلر کيمي؟ مني. کيملر؟ گول اوزلو­لر،
           جور ائتديلر نه­قدر؟ گئچیبدیر شماردن.
وار خاطيرينده؟ هانسي؟ او گون گئتدیک ابهره،
                   ابهرده قالمادیق. نييه بس؟ اضطراردن.
واردور ياديندا؟ هانسي؟ گئدنده ملايره،
          من صؤحبت ائيله­ديم. نمه­دن؟ باغ و ناردن.
بير سؤز دئيیم؟ بويور! مني خوار ائيله­دي غرور،
                   سالدي مني بو کبر. نه­دن؟ اقتداردن.
يوخلوق نه پيس اولور. بلي مفلس خسيس اولور
          پولسوز باخار نگارينه. هاردان؟ کناردن.
من شکوه ائيله­رم گئنه. ­کيمدن؟ رقيبدن
                   من ايسته­رم گله گئنه. کيمدن؟ نگاردن.
کيم واردي؟ نئيليرن؟ دورا قلياني دولدورا
          کؤگلوم گئنه آليشدي. نمه­يچون؟ شراردن.
ساقي، بلي؟ قادان من آلیم. الله ائتمه­سین
          قورتار مني. نه دن؟ بو غم و انتظاردن.
واللهي چيخميشام. نمه­دن؟ صبر و تابدن،
                   باللهي دويموشام. نمه­دن؟ بو دياردن.
باخ گؤر قوجالميشام. نه­سبب؟ جور چرخدن،
               طاقت يوخوم. نئچون؟ ستم روزگاردن.
دوشدوم. هارا؟ بورا. هارادیر؟ بو بلالي چؤل،
     دور دوت اليم چيخارت. هارادان؟ بو دياردن.
سن بو دياره گلدین اؤزون؟ يوخ گتيرديلر،
           دئ کيم سني گتيردي؟ سوروش هوشياردن.
*****
 
مطرب گتیر نئيي! نئيي نئيله­يیم؟ حئکايت ائت
                         کيمدن دئيیم؟ تَهَمتَن و اسفندياردن.
جمشيد نولدو؟ نوش ائیله­دي، مرگ جاميني،
                 کاووس نولدو؟ يوخ خبر اول شهرياردن.
دئ کيقياد وئردي فلک باده شؤوکتين
                      کيخسروي؟ او گلمه­دي ديشره مغاردن.
دئ نولدو زال؟ اؤلدو. کيم اؤلدوردو؟ روزگار.
                  رستم نئج­  اولدو، قالدي قولو کارزاردن.
رستم­ده اؤلدو؟ اؤلدو. عجب؟ ايستمز عجب،
    چوخ ييخدی. کيم؟ سپهر بونون تک سواردن.
سهراب نولدو؟ سؤکدي اونون قارنيني فلک،
               بهرام نولدو؟ گلمه­دي. هاردان؟ شکاردن.
بهمن هاني؟ يئدي اونو. کيم؟ اژدر اجل،
قارون نئج  اولدو؟ قالدي آد اول نامداردن.
اسکندر اؤلدو؟ اؤلدو، بلي گئتدي ظلمته،
                   دارا نئج­اولدو؟ گئچدي بو محنتلو داردن.
هر کس اولور اؤلور. نه بابا؟ باشيوه قسم،
                      قالماز بيري ديري بسواي کردگاردن.
دئ من نئجه؟ مگر نئجه سن؟ مايل فرار،
                   به­به نه فايده. نمه­دن؟ بو فراردن.
بيل بو فلک ييخار. هاراني؟ شمس­العماره­ني،
قويماز, نمه؟ اثر. نمه­دن؟ اوْل تالاردن.
بيلدیم. نه­يي؟ وفا يوخ­ايميش. کيمده؟ دهرده،
                   دونيا بعيد ايميش. نمه­دن؟ اعتباردن.
ائتمه اعتنا داخي. کيمه؟ بو يار و يولداشا،
گئت کس طمع داخي. نمه­دن؟ دوستداردن.
گويا نولوب؟ توکندي. نمه؟ عؤمر نئيله­يیم،
                   گويا خبر يوخون؟ نمه­دن؟ کار و باردن.
نولموش؟ گلیب قباقه منه بير اوزون سفر،
                   هرگز خلاص يوخ. نمه­دن؟ بو گذاردن.
اي واي کول منيم هاراما؟ باشيمه. نييه؟
          من دالدا قالميشام. نمه­دن؟ همقطاردن.
يولداش! بلي؟ قادان من آلوم. خوب سؤزون بويور،
دور اول يئتيک هارا؟ يولا. کيمدن؟ چاپاردن.
مطرب اياغه­دور! سؤیله فرمايشین نه دیر؟
          سسلن، اويات. کيمي؟ مني خواب خماردن.
بيللن نه وار؟ نه وار؟ منه واضح اولوب مثال
                   معلومدور منه. نمه؟ شاميـــم نهاردن.
ظاهر ائده ر. نمه ­نمه­ني؟ کوزه اؤز سويون،
                   بللي اولور. نمه­ نمه­دن؟ ايل بهاردن.
دور اي نديم يوخلاما قويماز. بويور نئديم؟
          دولدور گتیر بو کاسه­ني. هاردان؟ تغاردن.
يئتدي سحر سروش گئنه ائيله­مه خروش
          اي فرق وئرمه­ميش. نه­بي؟ هيواني ناردن.
ساقي بالام. بالام نمه؟ بسدور يورولمادون؟
          آخر توکت! باش اوسته. اويان بو خماردن.
گلمز خوشون مگر نمه­يه؟ آز دانيشماقا
          چيخماز باشون مگر. نمه­دن؟ اقتصاردن.
بسدور اولان مغنّي؟ نولوب, ايستيرن نوله؟ 
 يات. نولدو؟ ياتدي خلق، گئجه گئچدي ياردن.
*****
 
کيشي عياليني ائودن چيخا، گرک وورسون،[5]
          اوشاق اگر سؤزه باخماز قولاغیني بورسون.
خبرده وار که ائشيکدن گلنده اؤز ائوينه،
          خبر وئره اولا داخل، اقلاٌّ اؤسگورسون.
يولا گئدنده گؤتوردو ايتي، آتي ميندي،
          ايتي مَرَسله­يه، آتي يواش- يواش سورسون.
داداش بو نَفس کؤپکدور اونو بئله اؤرگت،
          که کوشگورنده گئده، سسلننده دور، دورسون.
بئله آدام هاني اويدورماسين اونو شيطان،
          ائله کيشي هاني نَفسِ خبيثي اؤلدورسون
بولار نه­دور دئييرَن هيدجي، دانيشما بو گون
          کيشي اودور اوزوني قيرخا، بيقلارين بورسون
بو سؤزلري دئمه­دي ياي توکندي قيش گلدي
هر اول کسين کؤموري اولسا کورسونو قورسون
من اؤز رفيقيمه بير گون دئديم:- اوزون قيرخما
قوجالميشان؛  آجیشیب ايسته­دي مني وورسون!.
*****
 
گؤگلوم دوتولوبدور بيري يوخ ديل بيلن اولسون،
          آچ بو قاپیني منزله شايد گلن اولسون.
بس آغلاديم  اولدو جيگريم قان، يئتیر الله،
          بير کس گؤزومون ياشيني اوزدن سيلن اولسون.
يولداش منه چوخدور دولانوم عالمي شايد،
          بير کيمسه تاپیم درديمه درمان قيلان اولسون.
اوخ هر نه ايتي اولسا، گمان ائيله­مه شخصين،
          دونياده شماتت کيمي باغرين دلن اولسون.
الله بو شهين بختي دؤنوب تختي دولانسین،
          موشگول بونون عهدينده دوداغي گولن اولسون.
اي مايه­سي، آز چوخ ائله­مه ناله و فرياد،
          سن درديوي دئ، بلکه دواسين بيلن اولسون.
*****
 
اي دوست، من بويوردوغووا قويميشام بويون،
          گر ايستيرن بو کؤينگي مندن بويور سويون.
گر قوللوغا قبول ائدن اول حلقه، بو قولاق،
          وور، ائيليرن اسير، او زنجير بو بويون.
افسوس آيريليق اودونا ياخدي جانيمي،
          گئتدي او نازنين اوزونو گؤرمه­ديم دويون.
بير گؤزلري آلا، بالا جبران ايچین گؤگول،
          ناله چکر نئجه بالاسيچون ملر قويون.
ساقي مني غم الدن آپاردي اياغه دور،
          ساللان گله قادان منه، گؤرسون عمون بويون.
دونيايه اويماديم من او چاغدان که آنلاديم-
          محض خيال لذّتيني، ايشلرين اويون.
بو هيچ و پوچ مرحله­دن گئچدي هيدجي،
                   يومدو گؤزون قيامته قويدو قالا تويون.
*****
 
نئجه من آغلامايیم چکمه­يیم جيگردن آه؟-
          که هيچ و پوچيله عؤمر عزيزيم  اولدو تباه.
اگر جهالت­ايلن روزگاريم  اولدو هدر،
          بو گون نه فايدا­سي حاليمه تاسف و آه.
نه قدر يئرلري گزدوم مگر تاپام بيريسين،
          مني حقيقت مطلبدن ائيله­سين آگاه.
يولون نيشانيني آلديم سراغ هر کيمدن،
          دانيشدي گؤردوم اؤزومدن بتر اونو گمراه.
نه بير دليل و نه بير ال دوتان نه داده يئتن،
          آدام کيمه آپارا چاره­سيز قالاندا پناه؟
هارا گئدیم, نه ائدیم، درديمي کيمه دانيشیم؟
          گيج اولموشام، من، اؤزون دوت اليمدن اي الله!
سنه گتيرميشم، اوز، گل مني باغشلا بو گون،
          قوجالمیشام اگر ائتديم جوانليقيمده گوناه
يقين اؤزيله قاچیر هيدجي خدا سندن
                   گئچير" فِانّه لا يَستَجيب دَعوه لاه".
*****

 
 
صنم سنين اوزيوي اوخشادیم اگر آيه،
          جفا اولور سنه يوخ آي ايچین بئله پايه.
جفا چوخ ائتمه مگر سالماغا بلايه مني،
          سني دوغوبدور آنان پرورش وئریب دايه.
او گون که بير گؤروشه دينيمي سنه ساتدیم،
          بو گونده بير اؤپوشه جاني قويموشام مايه.
من اول کسم که هميشه وفا يولوندا منيم،
          دگر آياغيمه داش، باشيما گلیر قايه.
دؤزن بلايه منم هيدجي منيملن غم،
          گزر هميشه نئجه شخصلن گزر سايه.
گلیر خوشي منه بير پاره­نين بودور جهتي،
                   که باغلامام اوزومه هيچوقت پيرايه.
*****
 
کيمدور دئيه اول شوخ گول­اوز قونچه دوداغه؟
قيش گيتدي، بهار  اولدو، گلیب گول گئنه باغه.
جانا چمنه چک طرب و عيش بساطين،
          قربانين اولوم حجرة خلوتده هاچاغه[6]؟
صوبحون دمي گول موسمي نوروز هواسي،
          ناز ائتمه قادان[7] جانيمه ساقي دور آياغه.
بير چيکّه او مئي­دن که ديريلدر اؤلوني تؤک-
          پيمانه­يه, گلسين بو قوجا بلکه دماغه[8].
يوخ تاب ديزيمده چکيلوب نور گؤزومدن،
          آرتار ايشيقي گر تؤکه­سن ياغ چراغه.
گؤيچک منه حقّيندور ائدن ناز، چتيندور-
          ترلان[9] ائده راضي اؤزوني صؤحبت زاغه.
گه- گه بو قوجا عاشيقيوه ائيله نوازش،
            قوي خلق دئسون ککليک[10] اولوب يار کلاغه.
آل بير گئجه اؤز قوينووا جانا بو قوجاني
          تا صوبح قوجاغيندا جوان دورسون آياغه.
اي ترک سنين تئللريوه طارم و خلخال،
          قربان اولا اول خاليوه تبريز و مراغه
سردار مويّد[11] آجیغي گلسه بو سؤزدن،
          پاره ائدرم بو ورقي ساللام اوجاغه.
ارباب صفا قونچه کيمي اوزلري گولسون،
          گلسون پيس آدام يونجه کيمي بوينو اوراغه.
بس پير مغانه گله ائتديم که نه وقته،
          رنجور و گرفتار غم و غصّه و داغه.
اولسا­يدي حقيقت منه معلوم بويوردي
          بيهوده ديزين قوجما[12]، اؤزون سيخما بوجاغه.
اي خام بو سووداني هوس ائيله­مه، اولماز،
          انباري تؤکن توبره­يه، درياني چاناغه[13].
*****
 
تعجّب ائيليرم اي سؤودوگوم، سني الله،
          نه قدر خوش يارادوبدور علا و جلّ­اله.
قيلیب جلالينی ظاهر سنين جماليندا،
          فما اجلّ و ما اعظم جلال الله.
صنم سني گؤرن اؤزگه گؤزللره باخماز،
          يقيندیر ائتمه­يه­جک جيلوه گول يانيندا گياه.
منم که دوست يولوندا جفادن انجيمرم،
          نه چونکه مذهب عاشيقده اينجيماقدي گوناه.
دئييرله گئتمه محبّت يولوندا زحمت وار،
          منيم يانیمدا تفاوت يوخو گدا ايله شاه.
گول­اوزلره گؤره خوار ائتدی هيدجي اؤزونو،
          جهاندا ايسته­مه­دی اعتبار و عزت و جاه.
*****
 
سَپَر نسيمِ سحر عطرِ مشک هر يانه،
          مگر او يار چکر زولفونه گئنه شانه؟
گؤگل اوچوب  قازالاق تک دولاندي هر يانه،
          او گول­اوزون ائله­دي زولفونون ايچين لانه.
صبا او دلبره دئ وورما تئللريوه تاراق،
          داغوتما لانه­سيني رحم قيل او حيوانه.
او گون داغولدي خيالم قاتيشدي احواليم،
          که دوشدو گؤزلريم اول کاکيلِ پريشانه.
اورَکلرين قوشونو صيد قيلماغا زولفون،
          اوزونده دام قوروب خالدن سپیپ دانه.
صنم سنه گؤره من دوشموشم بو احواله،
          سنين خيالوه باش قويموشام بيابانه.
نولوردو سن­ده اگر بير گلن منيم اؤزومه،
          قولاق آسان سؤزيمه، منّتین قويان جانه.
بير التماس واریم گلمه­سه اگر آجيغین،
          معافدیر دئيه هر نه دانيشسا ديوانه.
اورَک هوس ائدر اول گول کيمي اوزوندن اؤپوم،
          بويورگيلن گؤروم آيا مرخّصم يا نه؟
بو آرزو سنه مومکون دگيل مگر اؤله­سن،
          دانيشما پوچ­دور اي هيدجي چکيل يانه!
آدام که  اولدو طمعکار، سؤز گلير اوزونه
                   بلي طمعدن اولور هر نه گلسه اينسانه.
*****
 
دانيشما زاهد اگر سؤز ائشيتمه­ديم سنه نه؟
          من اؤز خدامه گوناه ائتديم- ائتمه­ديم سنه نه؟
خدا بهشت بريني وئریب, سنه منه نه؟
          سنين گمانيوه من کامه يئتمه­ديم سنه نه؟
نچون مني سؤگورن گئتميشم کليسايه،
          دگيلدي کعبه نصيبيمده گئتمه­ديم, سنه­نه؟
منه اگر دئديلر گل قيلاق داليندا نماز،
          باخوب صلاحيمه بو امره بيتمه­ديم سنه نه؟
دئديم من ائيله­مرم التفات دونيايه،
          يئريتديم اؤز سؤزومو يا يئريتمه­ديم سنه نه؟
*****
 
اوجاغي اوتلا بالام، آش پيمشز اؤز- اؤزونه،
          هر اول سؤور اورَگي آش توتون گئدر گؤزونه.
جهان مثلده دگيرمان، فلک اونون داشي،
          آدام که گيردي دگيرمانه توز قونار اوزونه.
ببم، ستم ائله­مه خلقه، رحم قيل اؤزيوه،
          او کس که ظلم ايدر اؤزگه­يه، ائدر اؤزونه.
هر اول گئچي که ووراردي قويونلاري گؤردوم،
          چوبان آغاجين آتیب گلدي دگدي بوينوزونه.
يالان دانيشما، دغل اولما، خلق ايله يول گئت،
          يئتير مرادينه اول کس يولون گئدر دوزونه.
اگر تاپولسا وفا بير نفرده قدرين بيل،
          بو بير نفر او وفاسيزلرين دگر يوزونه.
مضايقه ائله­مز هيدجي نصيحتده،
          ولي­ نه فايده، يوخدور قولاق وئره ن سؤزونه.
*****
 
اؤزون خيال قيل، انصاف ائله سني تاري،
          اولوبدو ترک قيلا يار بي­جهت ياري؟
گِله يوخوم نييه­ اي دوست مندن آيريلاسان،
          گلیب گئدنده منيم حاليمي سوروش باري.
مگر چيخیبدي ياديندان گئدنده زنجانه،
          چيخیب گلنده اول گونده­کي ائوه ساري.
او سؤزلري دانيشیردیق، قاباقچه گل محمد-
          او خادميم که سورردي قاباقچا ماللاري.
گئنه او گونلر ايچین شاد اولوب منيم گؤگلوم،
          قرار و طاقت اليمدن چيخارتدي افساري.
اوجالدي شاه خدا بنده تک منيم آهيم،
          مناره­سي کيمي قوزاندي ناله و زاري.
کيمين يانيندا شکايت ائديم احبّادن،
          سالیبدي يار گؤزوندن مني ائدیم زاري.
*****
 
اول کيم آپاردي قيشي، گتیردي بهاري،
          قيلدي بدل سبزه و گوله، بوز و قاري.
کيمسه که يوخ يئردن عالمي ائيله­دي وار،
          قدرتي واردو گئنه يوخ ائيله­يه واري.
بو نه عجب دؤندوره وصاله فراقي،
          لوطف قيلیب گؤندره­ گله او نگاري.
اوّل که نه قدر آغلاديم او مهر و وفاسيز،
          ائيله­مه­دي التفات بير منه ساري.
عارضي گول، قدي سرودیر، ممه­سي نار،
          سرو آغاجيندا کيم گؤروبدور اناري؟
گلدي باشيمدان چيخاردي عقل و شعوري،
          گئتدي اورَکدن آپاردي صبر و قراري.
اويما بو دونيايه يوخ وفا و بقاسي،
          چوخ کيشي­ني اؤلدوروب ائوينده بو قاري.
اول کيشي­يه جان فدا که وئردي طلاقين،
          بو دوه­دن يومدو گؤز، گؤتوردو مهاري.
ائيله­دي مولايه جيلوه باغ فدکده،
          گل منـي آل مالک اول تمــام دياري.
شاه دئدي گئت ايراقه گلمه ياوق من،
          ائيله­مرم اختيار سن کيمي ياري.
من سنه آللانمازام گئت اؤزگه­ني اويدور،
          ائتميشم اوچ يول سنين طلاقيوي جاري.
کيمسه که گؤگلونده يوخ محبّت حيدر،
          طاعتي اولماز قبولِ درگه باري.
حقّه علي­دور ولي که حشر گونونده،
          قيسمت ائدر کائناته جنّت و ناري.
اوز گتيریب هيدجي بو گون سنه موليٰ،
                   واسيطه اول سن اونو باغيشلايا تاري.
*****
 
ياراشماز اؤگمه گه  بير کيمسنه، مگر تاري؛
          نئجه وار ائتدي يوخو، يوخ ايده ر گئنه واري.
تمام خلق يئر و گؤگده ­جن و انس و ملک،
          اولور هلاک مگر ذات حضرت باري.
قضاي حقّه رضا اول بو گون ازل گونده،
          خداي هر نه مقدّر ائدیب، اولور جاري.
ايشه که ال قوياران اؤگده الله آدين آپار،
          دولاشمايا سنه شيطان و يار و انصاري.
داليجه سالماقا اولاد آدمي بو شقي،
          گئدر داليجه بو خلقين الينده افساري.
اؤزون گؤزتله بالام نفسدن اگر غفلت-
          ائدن، چکر سني کم کم جهنّمه ساري.
قاپار گلوب گئدني ايت کيمي مَرَسله بونو،
          يئتر کؤپک که آچيق قالدي خلقه آزاري.
هر اول که بوش دولانور چوخ يئير ياتار آرتیق،
          دوتار هر آينه دوشمن بو اوچ کسي تاري.
قارين قولو ائله­مز بنده­ليق خداونده،
          اولور اؤکوز کيمي فضل و کمالدن عاري.
کس اؤزگه­يه ال اوزاتماز گر اولسا ناموسي،
          کيشي دل اؤزگه­يه آچماز اگر اولا عاري.
خدايه شوکر بو نامرد خلقه بورجوم يوخ،
          قولاغيني کيشي­نين بورجدور ائده ر ساري.
 سن ائتمه ­دان بؤيوک نعمتي بيلور قدرين،
          فقير و مفلس و رنج و تعب گرفتاري.
سويوق توکنمه­دي گول بيتمه نولوردو گئنه،
          گلیب بهار آپارسايدي بو قيش و قاري.
فغان که حسرتي قالدي اورَکده هيدجين اول-
          سويوق بولاقلاري، باشي دومانلي داغلاري.
*****

 
 
دوشدو بو گول اندامين تا باشيما سئوداسي،
          دونيا منه اوز قويدو هنگامه و غوغاسي.
بو شوخ پري چهره، آشوب سالیب شهره،
          اول غمزة جادوسي، اول نرگس شهلاسي.
بو دلبر بي­مهرين آخر هوس عشقي،
          قيلدي مني بو شهرين ديوانه و روسواسي.
قيلميش مني بير گول­اوز آواره عجب بيلمیر،
          من تک دگيلم بئش يوز وار عاشقِ شيداسي.
وئردي بو بت چيني تاراجه دل و ديني،
          اول طرّة مشگيني اول عارض زيباسي.
اول سونبول افشاندیر يا زولف پريشاني،
          اول سرو حراماندیر يا قامت رعناسي.
من گؤز گؤتوروم اوندان دونيايه گؤره، حاشا!
          دونيايه برابردیر بير لحظه تماشاسي.
بو داغلارين  اولدوق بيز فرهاديله شيريني،
          بو چؤللرين اولدوق بيز مجنونيله ليلاسي.
اي رشک پري، عشقين گر ياخدي منه جاني،
          شمعین اودونا يانسون پروانه نه پرواسي؟
اؤز ياريوي اينجيتمک جانا جهتي نولسون،
          مندن اوزووو دوتماق آيا نولا معناسي.
قوش تک اورَگيم اوچدو زولفون تئلينه دوشدو،
          سالدي مني بو دامه اول دانه تمنّاسي.
اگدي مني ياي طوري گول اوزلو­لرين جورو،
          نئيليم فلکين دؤوري بو  اولدو تقاضاسي.
بو خوش عملين زاهد اولسون اؤزيوه عايد،
          دئ هر نه دئيه­ن کيمسه سنله يوخو دعواسي.
ساقي اليمي دوتسا وصله يئته­رم يوخسا،
          يوخ فايده­سي شخصين اؤز سعي و تقلاّسي.
بدبخت گوني قاره، بو عاشق آواره،
          نه آخرت و ديني نه ظاهر دونياسي.
کيمسه تانیماز من تک بو گوهر ناپاکي،
          اول صورت نحسي تک باطلدیر هيولاسي.
چوخ دانلاما  قوي گئتسین، بخت بئله­دیر نئتسین؟
نوميد دگيل يئتسین فريادينه مولاسي.
*****
 
دور بالام صوبح ياووخلاشدي گلور زنگ سسي،
           قافله دوشدو يولا، سن ده يهرله فرسي.
بو هامو آرپا- ساماني هدر ائتدین نه گونه،
          بسله­يیب بير بئله قوللوق ائله­دين اولدو بسي.
کؤپگي باغلا بالام قاپمايا گر بعضلري
          لازم  اولدو قاپا، بوينوندان او چاغ آچ مَرَسي.
مني سيمرغ سحر سسلدي کاي قاف قوشو،
          آچ قيچين، باغيني وور بير- بيره، سيندير قفسي.
بو هامو گولشن و گولدن خس و خاشاکه گؤگول،
          باغلاما, همت ائدیب، اوتلا بو خاشاک و خسي.
ساغر و ساديه قورشانما، جوانليق هاچاغا،
          آنلامازليق نه قدر، بوشلا هوي و هوسي.
سوودوگوم سؤگمه مني، حق سني دوزلو يارادیب،
          سني هر کيم گؤره سئومز اورَگي اؤزگه کسي.
اي اوزو شمع شبستانيمه، پروانه صفت،
          سنين عشقینده يانار هيدجي، چيخماز نفسي.
*****
 
اول رضا قيسمته، وار حکمتي آللاهين ايشي،
          اول که دؤندردي قيشا يايي، ائده ر ياي قيشي.
هر نئجه هر نه مقدّر ائدیب اولسون- اولاجاق،
          وئر رضا حکم قضايه آچ اوزوندن قيٌريشي.
چوخ تلاش ائتمه، تلسمه ايشه  قوي وقتي گله،
          يئم وئريلمز قوزويا چيخمايا آغزينده ديشي.
باغلانوب وقتينه هر زاد، نئجه کيم باغ اييه­سي،
          مدت ايستر که ائده ­مئي اوزومو، نئي قميشي.
خلقه آزار ائده ن، خلقدن آزار گؤرر،
          من ايشيم خلق ايله چوخ، خلق منيمله نه ايشي.
يول گئدنده يئره باخ ياخشي دگيل نخوت و ناز،
          گلیر آللاه آجيقي منع قيلیب بو يئريشي.
عورته شخص گرکمز دئيه گيزلين سؤزونو،
          نهي اولوبدور ائله­يه مصلحت عورتله کيشي.
زاهد و ساده و سالوسه وصيت ائله­مک،
          اونا بنزه­ر که آدام تاپشیرا قوردا چپيشي.
هيدجي هوشيوي ييق باشيوا چوخ ياوه دئمه،
          يايه توخماغي بئله گوبسه­مه، قيرران کيريشی.
*****
 
 
قوجاليق اگدي مني دور قادای[14] آلیم ساقي،
          عؤمردن بير نئچه گوندن دگيل آرتیق باقي.
ديش دوشوب، بئله بوکولوب، اوز قيريشیب، باش آغاریب،
          نئجه کيم قار ياغار قيشدا آغاردیر داغي.
هوشومو باشدان آپار، حاليمي زولفون کيمي پوز،
          دوه مست  اولدو يوک آلتيندا گلير اويناغي.
من دايانمام گئدرم عشق و محبّت يولونو،
          گزَرم بو چؤلي هر يان اوجاني - آلچاغي.
وارخبرده که آدام بي زادي آختاردي تاپار،
          باغلاديم من بو اميده بئليمه قورشاغي.
سالک عارفه اؤز حاليمي عرض ائتديم او گون،
دئديم اول دوست گؤرن، مومکون اولور گؤرماغي؟
دئدي آچ باخ گؤزيوي يوخسا يئتیبسن کامه،
          ناتي آچما بو سؤزون ياخشي دگيل چيٌپلاغي.
چوخ سؤزون صرفه سنینچین يوخو، اصرار ائله­مه،
          اي داماغي قورو، بئيني بالا، دار قورساقي.
ديليوي ساخلا سني وئرمه­يه آخر اؤلومه،
          اؤلومه وئردي بو سؤزلر نئجه شيخ اشراقي.
حق بويوردو بو سؤزو، دوغرو دئدي، ياخشي دگيل،
          سرّي ظاهر ائله­مک، ايمدي اودور يئيراقي.
کيم يوموم آغزيمي، اول سؤودوگومو اوخشاماغیم
          آيري وقته قالا، يار باقي و صؤحبت باقي.
هيدجي عشق طربنامه­سيني يازدي بو گون
                   چولقادي عيش و فرح دفترينه اوراقي.
*****

تاپاسان ( 
ایستیرسن[2]
حامامدا اود یاندیران، تونچو ده دئیرلر.[3]
- مغبچه.[4]
 هیدجی نین یانلیش فیکیرلریندن دیر.[5]
[6] هاچاغ = هاچان؟، نه واقت؟
[7] قادا = بلا، درد
[8] دماغه = داماغا گلمک، داماغلانماق، کئفه گلمک
[9] ترلان = شاهین قوشو
[10] ککلیک، کهلیک، کبک
[11] هیدجی نین دوستو اولان فتح اله خان مراغه ای
[12] قوجما = قوجاقلاما!
[13] چاناق = پالچیقدان دوزه لمیش کاسا
قادای = زنگان لهجه سینده: قادان[14]