ائلیمیزین محبت سؤیلری
اؤن سؤز
آذربايجان ادبياتي و شعري نين گليشمهسينده درين تأثير بوراخان شاعرلردن بيري ده عباس بابایی اولموشدور. سؤیلر اؤز خالقينين آغير حياتيني دوياراق، شعريني ده خالقينا حصر ائتميش؛ شاعیرین شعري، خالقي ايله گولوب، خالقي ايله آغلاميشدير. اونون يازديغي اثرلرله ياناشي، بوگون آذربايجان خالقي آلني آچيق، باشي اوجادير و بشريت اوچون اورهيينين دؤيونتو سهسيني بوتون دونيا خالقلاري ایله دويور. او، بوتون بشريته صولح، امين ـ آمانليق، قارداشليق ايستهيير، سئوگي ايستهيير، محبت بسلهيير. انسانسته اوره ک بسله ین شاعیر، ائل دردینی اؤز دردی بیلیر و بشریته اوره باغلایان بیر انساندیر.
سؤیلرین یاشاییشی
عباس بابایی زنگانین دهیرلی و گؤرکملی شاعیریدیر. او 1323جو ایلده زنگاندا دونیایا گلمیش، آنجاق بیرینجی شعرینین امضاسی آلتیندا 1344جی ایل گؤزه چارپیر. اونون فارسجا شعرلری تهراندا یاییلان درگیلرده – او جملهدن فردوسی، روشنفکر، چاپار، صدا و . . . دا چاپ اولور. 1350جی ایلده ایکی مین جیلدده "چراغ و چاه" آدیندا بیر شعر مجموعهسی چاپ اولور. کتاب چاپدان چیخاندان سونرا "نگارش ادارهسی" یاییلماسینا اجازه وئرمهییب، کتابلار توقیف اولور و سونرا کاتن سازی کارخاناسینین دَییرمانیندا دارتیلیر.
بابایی 1369دان زنگاندا ایشیق درنه یینده فعالجاسینا اشتراک ائدیر و تورکجه شعر یازماغا اوز چئویریر. اونون شعرلری اومید زنجان، بهار زنجان، پیک آذر و بایرام درگیلرینی ایشیقلاندیرمیشدیر. بوتون شعر مجلیسلرینده شعرلری محبتله قارشیلانیر. بوگون شاعیریمیزدن ایکی تورکجه کتاب: "گلیرم" و "آییق گئجهلر" و بیر جیلد فارسیجا "رد خون بر سنگ" آدییلا چاپ اولموش و دؤردونجو کتابی – "دئمهسم اؤللم" چاپ عرفهسیندهدیر. شاعیر، بدیعه یاراتماغا جان آتیر، عرفان باخیشلاری الده ائتمهیه چالیشیر، کلاسیک شعرلرده تکرارلانان ترکیبلردن، بنزَتمهلردن قاچیر، هر شاعیرین اؤز دونیاسی اولسون – دئیه، اؤزونه شاعیرانه گئنیش بیر دونیا آچماغا چالیشیر. قدیم سایاق شعرلردن اوزاقلاشیر، شعرلری زامانیمیزلا آددیملاماغا یؤنهلیر؛ اجتماعی مسالهلره توققوشور و بوگونکو دیلین گرگینلیگین اینانیر.
قوجامان شاعیریمیز عباس بابایی 50 ایلدن آرتیقدیر کی یازیب – یارادیر. اونون شعرلری، کؤزهرمیش اورهیینین کوللریدیر – کول یوخ، آلوولاریدیر. عباس بابایی زنگان یوخ، آذربایجانین دهیرلی و دوشونجهلی شاعیرلریندن بیریسیدیر. او، ادبی دوشونجهلرینه گؤره، ادبیات ساحهسینده قاباقجیل تئوریلره مسلطدیر. شعرلرینده فلسفی دوشونجهلری، حیات آنلاییشلارینی و انسانی دویغولاری بیان ائتمک اوچون چالیشیر.بو ساحهده چوخلو باجاریق و هنر گؤستهریب، ادبیاتین ائنیش – یوققوشونا تانیشدیر، استعاره، کنایه، تشبیه، ایهام و باشقا لفظی و معنوی صنعتلریله آشنادیر؛ ایندیسه بو صنعتلری تورک شعرینده ایشه آپارماغا جان آتیر و بو گؤزهللیکلری یاراتماغا چالیشیر.
سؤیلرین اثرلری
عباس باباییدان بوگونه قدر ایکی تورکجه و بیر فارسیجا شعر دفتری یاییلمیشدیر. بونلار عبارتدیر:
گلیرم، 1376، زنگان انتشاراتی – زنجان
آییق گئجه لر، 1385، پینار، زنجان.
رد خون بر سنگ، 1377، انتشارات زنگان، زنجان.
و بو گون ده اونون سون کتابی اولان "دئمهسم اؤللم" عنوانلی شعر دفتری چاپ مرحلهسیندهدیر. آنجاق بونو دا آرتیرماق گرهک کی اونون چوخلو شعرلری هله یازیلی قالاراق چاپا حاضیرلانمامیشدیر. بو وظیفه ده اونون ایگید اوغلو "آسلان بی" اوچون قالیر. آسلان دا بوگون، گؤزل شاعرلریمیزدن بیری اولاراق، آتاسینین قوخوسونو وئرهن شعرلر سؤیلهییر و یاخین گلهجکده آتاسینین یئرینی آلاجاقدیر.
سؤیلرین ایلهام قایناغی
بابایی، شعرلرینده خیال قانادیله اوچور و شاعیرانه بیر فضا یارادیر؛ "ایلهام" شعرینی بئله باشلاییر:
آی یاتیب، عالم یاتیب، شاعیر اویاقدیر، هم ده تک -
بیر داواتدیر، بیر قلم، پارلاق کاغاذدان بیر اتک.
آخشام آغزیندان آلیبلار دویغولار آرامینی
شاعیرین باغریندادیر دونیایه سیغماز بیر اورهک.
اونون ایلهامی "شمع و پروانه"دن یازماغی ایستهمیر و بو اینامدادیر کی:
"باشقا بیر عالم یاراتسین کلمهدن شاعیر گرهک"!
بابایی، شاعیرلرین دونیاسینی و بویونلاریندا اولان تکلیفی آچیقلاییر؛ او، شاعیری سئوگی عالمیندن، انسان دردلرینی یازماغا چاغیریر. مختلیف شعر فورمالاریندان استفاده ائدهرک، هئچ فورما اونون یارادیجیلیغیندا اوستون یئر آلماییر و شعر دونیاسینی حاصارا سالماییبدیر. ایلهام گلدیکده، هر فورما اولورسا اولسون، شعر اولسون - دئیه سؤزلرینی دئییر. غزللرینده صاف بیر محبت، تمیز دویغو، درین ایلهام و شاعیرانه باخیشلار الوان پردهلرینی آچیر. بو پردهلرده اورهک دویونتولری، دوشونجه تئللریله قات با قات شعر قالیسینین تار و پودونو توخور. بو قالینین آلقاجی دوشونجه، بویلوغو شاعیرانه خیال و ایلمکلری الوان دویغولاردیر. بابایی تقلید ائدهن شاعیر دئییلدیر؛ آمما بنزَتمهلر ده یازار، "آخشاملار" غزلی واحیدین شعرینه بنزهتمه اولاراق، شاعیرین اؤز دونیاسی یارادیر:
فلک سالار غم اوخون تیر – کمانه آخشاملار،
دوتار منیم اوره ییمدن نشانه آخشاملار.
کدرلهنر، سارالار قلبیم آخشامین گونو تک،
باتار شفق کیمی دریای قانه آخشاملار.
گزه ر کؤنول قوشو ویرانهلیکده حسرتیلن،
دیار غمده توخور آشیانه آخشاملار.
بو جور کی باغریمی تالان ائدیبدی لشکر غم،
روادی ساز دیلی گلسین فغانه آخشاملار.
بورادا "حسرت" شعرینی اوخوماقلا، اؤز سؤزوموزه باشقا بیر اؤرنک وئریریک:
گؤرمه دیم هئچ دردی من طاقت کسن هیجران کیمی،
سنسیز آیریلماز گولوم حسرت داماردان قان کیمی.
گیزلهنیر خاطیرده گاه آغلار، گولوشلرله گولر،
گاه تلاطم داشلادار، ائولر ییخان توفان کیمی.
ایچدیرهر غم بادهسین، آسلار داریخماق پردهسین،
سون، قرارسیزلیق گئنیش دونیان ائدهر زیندان کیمی.
خولیادان محمل بزهر، سن اگلرشرسن، غم گزهر،
فتح ائده ر حسرت، خیال عالم لرین جانان کیمی.
شنلیک آختارسان پوزار باطینده شنلیک محفیلین،
گیزلهنر ساز ایچره نئیدن سس چکر افغان کیمی.
هیجریله قاپلاشمیشام سینهمده خنجر قالمیشام،
باغریم آلقاندیر دؤیوشدن سونرا بیر مئیدان کیمی.
شاعیرین دیلینده بیر طنز ده واردیر. او، "دیوان تبارلار" شعرینده قدیمکی شاعیرلرین شمع و پروانهدن، گول ایله بولبولدن یازمالارینی تنقید ائدیر. "تاریخ منظومهسی" شعرینده بئله یازیر:
باغریمی یاردی غم، آشیق! زخمهنی کارلی وور تارا،
روحومو ماهنیلار کیمی سسلن آپار اوزاقلارا...
چنلی بئل اوغلو اولماییب مستاجر آپارتمان،
اوردو سالان کوراوغلودور بوغلاری بورما بوغلارا.
اوندا یاراتماییب خالیق، آددیما بیر سیگار ساتان،
پامبوق آتان، کوپون ساتان، گل قولاق آس جار ها جارا.
قالدی قیزیلباش اوردودان دشن موغاندا هانسی ایز،
بیلمیرم اول گؤزه للرین نسلی کؤچوب، گئدیب هارا؟
بابایی میللی وارلیغینا اینانیر، میللی مدنیتیندن ایلهام آلاراق بئله یازیر:
سوروشدو چنلی بئل یوردون یولوندان،
دئدی آشیق جنون سؤیلردی اوندان.
ایگیدلر ایچره واردیر مین کوراوغلو،
بو یئر بوش قالماسین آشیق جنوندان.
مقدس آرمانلار اونون شعرینده دالغالانیر؛ اؤز وطنینه، ائلینه باغلی قالیر و ائل دردلرینی سؤیلهییر. آنا دیلینین دورومونو بیر شاعیرانه باخیشلا تصویره چکیر:
منیم تورکی دیلیم اوجا داغ کیمی،
بئله آلچاقلارا بویون اگمهدی؛
مدیحه یازان میرزا قلمدان،
بئله چاموش دیلی هئچ بگنمهدی.
اگنینه گئینده رسمی پالتاری،
دانیشدین، قورخوتدون گاهدان سولطانی؛
سنه یاراشمادی رسمی مجلیسده،
مفته خورون دونو، بؤرکو، قیطانی!
شاعیرین اؤز دونیاسی وار و اؤز دوشونجهسی. شاعیر بیر باشقا بالاجا شعرینده ائلین تاریخینی ائله تصویره چکیردی کی بلکه بیر یازیچی اوزون بیر مقالهده او سؤزو یئرینه یئتیره بیلمهیه:
بیر تحفه سازیم وار، سسی زیردن بمه غمدیر،
شنلیک هاواسی چالماغا شاید سیمی کَمدیر؛
سؤیلردی آنام: قالدی بابامین باباسیندان،
دیندیرمه کؤکون، هر سیمی بیر نسله حَکَمدیر.
گاهدان سالیرام چیگنیمه بندین، چالیرلم دا،
هر سیم سئچیرم نغمهسی ماتمله ستمدیر.
طبیعتین گؤزه للیکلری، داغ، چای، صفالی باغ شاعیر گؤزونده جالانیر، دیلیندن آخیب، کاغاذ اوسته یازیلیر. شاعیر کوراوغلو نعرهسین ائشیدیر، شاه اسماعیل سازینی دینلهییر، سارایین نجابتین دویور، آشیق جنون سازیلا دهلیلر دویغوسونو آنلاییر...
ازلدن یول آچدین داغدان ، درهدن،
گزمگه بگندین گئنیش دونیانی.
مشرقدن مغربه آیاق ایزلرین،
ساییلماز یایلاغین، قیشلاغین سانی.
سنه الحان ائدیب تورکو دیلینی،
داغلارین باشیندا قارتال قیههسی.
سئوگیدن دانیشیب گؤزه للرینه،
آخیجی بولاغین دورو نغمهسی.
دوغولدون طبیعت قوجاغیندا سن،
ائشیتدین ازلدن چوخ شیرین دیللر.
سنه لایلا دئییب سونا بولبوللر،
اوخویاندا آنان آچیلیب گوللر.
اؤیره ندین کؤچنده داغدان آرانا،
خزرین دیلینده توفان لهجهسین.
دؤیوشده ایگیدلر خاطیرلادیلار،
مئشه لیک دؤشونده آسلان نعرهسین.
سؤزون آلقیشلاییب یازدیلار داغا،
عشقی فرهاد کیمی داشا یازانلار.
سندن ایلهام آلیب نغمه قوشدولار،
دده قورقود کیمی اولو اوزانلار.
عباس بابایی ، یئنه آنادیلینه توخونور:
منیم تورکو دیلیم اوجا داغ کیمی،
بئله آلچاقلارا بویون اگمهدی!
مدیحه یازاندا میرزه قلمدان،
بئله چاموش دیلی هئچ بگنمهدی!
شاعر بئله بیلیر کی سولطانلار بئله بیر دیلده دانیشارکن تیترهییرلر، چونکی بو دیلی مدحیه دیلی یوخ، بلکه حقیقت سؤیلهین دیل بیلیرلر، مفته خورلار، گزاف دانیشانلاری دیلی دئییلدیر:
اگنینه گئینده رسمی پالتاری،
دانیشدین، قورخوتدون گاهدان سولطانی!
سنه یاراشمادی رسمی مجلیسده،
موفته خورون دونو، بؤرکو، قیطانی!
تورک دیلی حرمسرالار دیلی اولماییبسا، بونا گؤرهدیر کی یاغلی مدح دیلی و هرزه دیل اولمامیش:
سنی بگنمه دی حرمسرالار،
خاجالار دیلینه یاغ یاخانمادین.
اوز دؤندهردی سندن شاه دا، وزیر ده،
یالاخلیق آرخیندا سن آخانمادین!
سنه یازیق دئمم اگر الیمله،
سنه کفن بیچم، سنی دفن ائدهم.
گره کدیر اؤلسن ده، بیر شهید کیمی
اوره گین سراسین سنه صحن ائدهم!
بئلهلیکله، شاعیر دیلینین اؤلمزلیگینه اینانیر و اونون گلهجهیینه اینام بسلهییر. بابایی درد تانییان و آغیر بیر دیله باغلیدیر. او، بیر درین دوشونجهلی و اینجه دویغولو شاعیر اولاراق، اؤز دوغما وطنینه و صمیمی خالقینا حرمت ائتمهیه چالیشیر. اونون تکلف سوز شعری بوتون بوروشدورمالاردان اوزاقدیر. فولکلوریک مایاسی اولاراق، ریاکارلیقلا درین آرا آچیب و شعرینه فاخر و آغیر بیر دیل یارادیر. تئز الدن وئردیگیمیز بؤیوک بیر نیسگیل اولاراق، آذربایجان ادیبلری و شعر سئورلرینه باش ساغلیغی وئرمهیی بورجوم بیلیرم.
دئمه سم اؤللم
عباس بابایی – سؤیلر آذربایجانین محبت، باریش، سئوگی شاعیری دئسک یانیلمامیشیق. شاعیرین دؤردونجو ظعر دفتری بو عنوانلا : دئمه سم اؤللم، اوره ک سؤزلرینی دئمه یه چالیشیر. آنجاق شاعیری اوره ک سؤزو باشدان – باشا عشقدندیر، محبتدندیر، باریشدان و سئوگیدندیر. اونون اوره ک آرزوسو، کؤنول دیله یی انسانلار آراسیندا سئوگی – باریش، عشق و محبتدن باشقا بیر سؤز اولمامیشدیر. بابایی محبت سؤیلری دیر. بوتون شعرلری محبتلی چیرپینان اوره ییندن جوشوب – گلن شعرلرینده دالغالانیر و سئوگی بولاغی آخیرب گلیر. او، محبتدن جان آلمیشدیر:
نه پالچیقدان یاراتمیشدی، نه داشدان،
محبتدن تؤنمیش جاندی قلبیم.
او حتا شعرلرینده او شاعیرلره یئر وئریر کی اونونلا برابر انسانلار اوچون یازمیشلار، انسانلاردان محبت یاراتماغا چالشمیشلار؛ باخین: عمران صلاحی، ناظم حکمت، حبیب ساهیر، اوزئییر حاجی بیکلی، بختیار وهاب زاده، نیما یوشیج، احمد شاملو و باشقا انسان سئوه ر شاعیرلره اوز دوتوب، اونلارلا دانیشیر. او، بو شعرلرینده مبارزه آختاریر و بو مبارزه جهالته قارشی مبارزه دن باشقا بیر شئی دئییل؛ بو شاعیرلر ده، جهالت ساواشینا توپ و تفنگ له یوخ، بلکه یالنیزجا قلم و کاغاذلا گئدیرلر! اونون باخیشیندا انسان، هر شئیدن آرتیق سئوگیه، باریشا، محبته نیاز دویور. اونون باخیشیندا خوش دیار آدلانان سئوگی دیاری دیر. یار گلن یول باهار یولودور. یولداشی آخار سولاردیر. هر کسه بیر یار گره کسه؛، سؤیلره ده شعرین پریسی گره کدیر! شاعیرین سرّینی تکجه سئوگی بیلیر؛ دادینا دا نه آی و نه گونش، بلکه تکجه سئوگی چاتار. شاعیر تانری محبتینی تانیاراق، اونا باش اگدیگی و اونا شاکیر اولدوغونون نه دنینی شاعیره وئردیگی گؤزل باخیشدا بیلیر:
باخیش آدلی معجزه دن
گؤزلریمده
دوروش آدلی طاقت دیزلرمده
شاکیرم تانریم!
دوغرودان دا اونون گؤزل باخیشی، دونیا گؤروشو و آچیق قلبی دیر کی بیزی بوگون ده طلسم ائتمیشدیر. اونون قلبینده و گؤزونده محبتدن باشقا بیر چای آخماییر، انسان عشقیندن علاوه بیر بولاق چاغلاماییر. اوره یینی یاندیریب – یاخان دا ائله محبت و سئوگیدن باشقا بیر زاد دئییلدیر:
بو اود یالنیز اوره کلر داغلاییردی
اوره ک یاندیقجا گؤزلر آغلاییردی
سو خاصیتده آتش سؤندورندی
بو آتشلن بولاقلار چاغلاییردی.
شعر اسکی زامانلاردان موسیقیله برابر یاشادیغینی هامی قبول ائدیرسه، بوگون شعر رقص اولدوغو داها آرتیق قبول اولمادادیر. نثر ساده یول گئتمک ساییلیرسا، شعر رقص آنیلیر. یول گئتمکده بیر یاندان یولا دوشوب بیر هدفه چاتماق اولورسا، رقصده بیر یئرده دایانیب، موزون حرکتله نشاط و اوره ک آچیلماسینا یول آچماق معنا اولور. بورادا دیل رقصه گلیر، دوشونجه اویناییر و دویغو سازلانیر – اوچ شعر عالمی اولان دیل، دوشونجه و دویغو بیرله شیرلر. سؤیلرین شعرلرینده بو اوچ عاملین بیرلشمه سینی آیدینجاسینا گؤروروک. دیل اونون شعرینده ان ساده و عینی حالدا گؤزل بیر سویه ده رقص ائتمه ده دیر. شاعیر شعر دیلینی کشف ائتمیش، دوشونجه لرین آتینی اویناغا گتیریر و دویغولارلا بزه ییب، اوخوجوسوندا باشقا بیر حال یارادیر.
آذربایجان چاغداش شعرینه توخونانلار، چاغداش شعریمیزی نفرت شعری آدلاندیرمیشلار؛ دوغرودور بیر ائلین کی وطنینی پارچالاییبلار، ائلینی دوغراییبلار نه انتظار چکمک اولار؟ آنجاق بو سکه نین باشقا بیر یوزو ده وار: محبت و سئوگی، باریش و انسان سئورلیک. سؤیلرین شعرلرینده دوغرودان – دوغروسونا بیز بئله بیر دوروملا اوز – اوزه گلیریک: دونیایا تمیز بیر باخیشلا باخماق، دونیانین گؤزللیک لرینی دویماق، انسانی حؤرمتله برابر سئومک و سئوگی دونیاسینی گئنیشلندیرمک بو شعرین اساس بینؤره سی دیر. شاعیرین حتا اعتراض سسی ده بو چیچیوه ده بویانیر. او، یانلیش گئدیشلره قارشی دایانیر. اخلاقی وارلیقلار و رفتارلار دیله ییر. او یازیر: دوغولموشدوم ایلانلار واحه سینده، آنجاق یالانلار ایلان زهی ریندن داها آرتیق اونو اینجیدیر و بئله دیله گلیر:
ایراق اولسون ایلانلاردان یالانلار
یالانلاردان اوره ک لردیر مکدر
یالانچی محفیلیندن واز کئچنده
ایلانلار لانه سین آختاردی سؤیلر.
بئله بیر شاعیر حقلی دیر کی داش اوره کلی انسانلارا اعتراض سسینی یوکسلده:
داغ تکیم غملریمه داغلاری یولداش گؤردوم،
سینه سیندن کؤزه رن وولکانی سیرداش گؤردوم.
قاتمیشام گؤز یاشیمی چشمه لرین گؤز یاشینا
بس کی دوراندا آداملار اوره گین داش گؤردوم.
بئله بیر دؤوراندا، شاعیر عدالت دالیجا گزیر. سؤلری عدالت اوچون ماراق بسله ییر و سون درجه ده محبتینی اونا باغلاییر. کسیلن باشلار، آیریلان ال – آیاقلار، عدالت آردیجادیر. دیلنچی الینه کاسا آلدیغی زامان عدالت پایلانیر!؟ آنجاق بو پایلاشمادا سؤیلره چاتان بیر قلم اولور و بیر کاغاذ. سؤیلر ده یازماغا امکان تاپدیقدا سئوینیر. شاعیر آزادلیق یولونو آختارمادادیر. او بؤیوک و قالارقی انسانلاری همیشه بو یولون آختاریجیلاری کیمی گؤرور و دیله گلیر:
باغ جنتدن قاچیبدی، قانلی صحرالار کئچیر،
انسان آزادلیق آدیندا بال و پر آختارمادا.
و نهایت عدالت دیلدن دوشمور:
بیلمه دیم دوتدوم عدالت کلمه سیندن بیر خبر
تاپجاغین ترپندی بیر قلبیمده نیشترلن زهر. . .
او، انسان یاشاییشی و وارلیغی حیاتین ایلک پلانیندا گؤرور، محرم – صفر آسلاریندا خلقین آغلاماغینی دا گؤزل تصویره سالیر و بونا اینانیر کی:
حقیقت سؤیله ین دیل داغلانیردی
شکایتدن آغیزلار باغلانیردی.
ستملر قایناییردی گؤز یاشیندا
محرمده – صفرده آغلانیردی.
آنجاق خلقینه محبت و اونون دردلرینی تانیان شاعیر، انسانی دوزگونلویه، صداقته چاغیردیغی بیر دورومدا، دوزگون مبارزه یه ده چاغیریر و اوندا ایگیدلیک روحیه سی یاراتماغا یول گؤسته ریر:
قیام ائیله سن شانلی آزادلیغا
آچیقدیر زامان وارسا بابک یولو.
اگر کسدیلر بابکین قوللارین
سنین قوللارین اولدو بابک قولو.
اوز چئویریر اؤز زامانی نین بابک لرینه:
ایشیقلیق دیاریندا سئیر ائیله ین
ارنلر، ایگیدلر، گؤزه للر هانی؟
ثمر یوخ قارانلیقدا آختارمادان
مگر بیر ده تکرار ائده ک دؤورانی!.
و نهایت بو یولدا کؤهنه کوپلردن عشق دادی وئره ن شربتلر ایسته ییر:
گتیر کؤهنه کوپدن مغان باده سین،
اوره ک آیناسین پاس – پاخیردان سیلک.
ایشیق یاردیم ائتسین ظفر یوللارین
بو ظلمت قارانلیقدا آیدین گؤره ک.
سون سؤزموزده سؤیلرین دیلینه ده توخونمالی اولوروق. سؤیلرین شعر دیلی تازا و یئنی اولورسا دا، ساده، آخیجی و خلق دیلی دیر:
هر یولو یئتدیم باشا
دگدی آیاغیم داشا.
سن تؤره دن قورخولار
گلدی منیلن قوشا.
هرزه بیتن کول – کوسا
منله وورور باش – باشا.
آزجا قالیر کال تیکان
گؤزلریمه دیرماشا.
سؤیلر طبیعت وورغونودور. داغلارا، دره لره، بولاقلارا، اوتا، تیکانا دا محبتله باخیر. گوللری تیکانلار آراسیندا گؤزل گؤرور. او، هر بیر زینه آرخدان ذوق آلیر؛ هر گول – چیچکدن بیر عطیر قوخوسو ایله کئفله نیر. اوره یی طبیعتله آچیلیر و دیلی اویناییر. . .
آذربایجان ادبیاتی، تاریخی و اینجه صنعتی