یئنی تانیدیغیمیز آذربایجانین کلاسیک بیر شاعیری: سلطان احمد ابن ویس
سلطان احمد ابن ویس
۱۴جو یوزایلده آزربایجان تورکجهسی ساحهسینده یئتیشن شاعیرلردن بیری ده احمد ابن ویسدیر. عراقدا ایلخانلیلاردان سونرا حکم سورن تورک سولالهسی جلاییرلیلره منسوب اولان سلطان احمد ابن وئیس، شاعر و صنعتکار بیر حکمداردیر (سلطنت دؤوره سی:۷۶۰ – ۷۸۸ گونش ایلی). تورکجه، عربجه و فارسیجا شعرلر یازمیش اولان سلطان اجمدین، مجموعهالنظایرده بیر غزلی بولونماقدادیر. سلطان احمدین بو غزلیندن، اوستا بیر شاعر اولدوغو و بغداددا جلایرلیلرین ساراییندا تورکجهنین ادبی دیل اولاراق قوللانیلدیغی آنلاشیلماقدادیر. شاعرین یئددی فارسیجا دیواندان اولوشان بیر کلیاتی بولونماقدادیر.
بو کلیاتدا یئر آلان ایلک دؤرد دیوانی اوزهرینه صادق آرموتلو دوکتورا (ارزوروم ۱۹۹۰)، بئشینجیسی اوزهرینه ایسه نعمت ییلدیریم یوکسک لیسانس تئزی (ایستانبول، ۱۹۹۱) حاضیرلامیشدیر. ویس دگیرمنچای ایسه آلتینجی (ارزوروم ۲۰۰۰) و یئدینجی دیوانلاری یاییملامیشدیر (ارزوروم ۲۰۰۱).
احمئد ابن ویسین بیر غزلی:
کیم اولا دون گون ایشینده فیکر و تدبیر ائیلهمز
نئیلهسون تدبیرِ بنده چون کی تقدیر ائیلهمز
خیر و شر نقشی بیچون یازدی بیر لوحِ جبین
آدم اوغلی جهد ائدوپ او نقشی تغییر ائیلهمز
آیتِ «نحن قسمنا» معنیسین هر کیم بیلور
حیف عآلوعللاه ما یشا بو سیرری تفسیر ائیلهمز
هر کیمه اولدی میسر کونجِ گئنجِ ماعریفئت
پادشاهِ وقت اولوبدور خدمتِ میر ائیلهمز
هر کیمون کیم عقلی واردور او بیلور حالی نهدور
بو گونی تانلایا قویوب آنی تأخیر ائیلهمز
عارف اولدور حالیا ایشبو اؤلوملو دونیادا
شاهید و شمع و شراب و سازی تقصیر ائیلهمز
دفترِ عمری حسابی آخیر اولدی جاهیلون
بدعملدور جز غمِ بیهوده توفیر ائیلهمز
دم گئچوردی مردمِ دلخستهی چشموم بنوم
جز سرشکِ لعلگون در نامه تحریر ائیلهمز
قمری و بولبول اوخیر حق ذکرینی هر دم ولی
احمد ابن وئیس اوخور بو سؤزی تقدیر ائیلهمز
قایناق:
Prof.Dr. Kemal YAVUZ / Prof.Dr. Ahmet KARTAL Prof.Dr. Mustafa CANPOLAT, )2017(, / XIV.-XV. Yüzyıllar Türk Edebiyatı , ANADOLU ÜNIVERSITESI, Azerî Sahası Türk Edebiyatı, S 15.
آذربایجان ادبیاتی، تاریخی و اینجه صنعتی